เล่มที่ 26
ส่วนที่ 257
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 257 อ้างอิง: Book 26, Section 257 ประเภท: section
เนื้อหา
บทว่า ผสฺเส ภิกฺขเว อาหาเร ปริญฺาเต ได้แก่เมื่อกำหนด รู้ด้วยปริญญา ๓. แม้ในที่นี้ท่านก็กำหนดเอาปริญญา ๓. ในปริญญา ๓ เหล่านั้น การเห็นซึ่งกิจของนามรูปพร้อมทั้งปัจจัยตามความเป็นจริงอย่าง นี้ว่า ผัสสะจัดเป็นสังขารขันธ์ เวทนาที่สัมปยุตด้วยผัสสะนั้น จัดเป็น เวทนาขันธ์ สัญญาจัดเป็นสัญญาขันธ์ จิตเป็นวิญญาณขันธ์ อารมณ์ที่ เป็นวัตถุ แห่งขันธ์เหล่านั้น จัดเป็นรูปขันธ์ ชื่อว่า ญาตปริญญา. ใน ปริญญา ๓ เหล่านั้นนั่นแล การที่ภิกษุยกนามรูปขึ้นสู่ไตรลักษณ์แล้ว พิจารณาเห็นโดยเป็นของไม่เที่ยงเป็นต้นด้วยสามารถแห่งอนุปัสสนา ๗ ชื่อว่า ตีรณปริญญา. ก็พระอรหัตมรรค ที่คร่าฉันทราคะในนามรูปนั้น เองออกไป ชื่อว่า ปหานปริญญา. บทว่า ติสฺโส เวทนา ความว่า เมื่อกำหนดรู้ผัสสาหารด้วย ปริญญา ๓ อย่างนี้แล้ว เวทนา ๓ ย่อมเป็นอันกำหนดรู้แล้วเหมือนกัน เพราะมีผัสสาหารนั้นเป็นมูล และเพราะสัมปยุตด้วยผัสสาหารนั้น. ด้วย ประการฉะนี้ เป็นอันตรัสเทศนาจนถึงพระอรหัตด้วยอำนาจผัสสาหาร. จบอาหารที่ ๒ (ผัสสาหาร ) ใน อาหารที่ ๓ (นโนสัญเจตนาหาร) มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้. บทว่า องฺคารกาสุ ได้แก่หลุมถ่านเพลิง. บทว่า กาสุ ท่าน กล่าวหมายความว่า กองบ้าง ว่าหลุมบ้าง ในคำนี้ว่า องฺคารกาสุํ อปเร ผุณนฺติ นรา รุทนฺตา ปริทฑฺฒคตฺตา ฯ ภยํ หิ มํ วินฺทติ สุต ทิสฺวา ปุจฺฉามิ ตํ มาตลิ เทวสารถี.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ