เล่มที่ 24
ส่วนที่ 73
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 73 อ้างอิง: Book 24, Section 73 ประเภท: section
เนื้อหา
เทวดากล่าวว่า กระท่อมของท่านไม่มีหรือ รังของ ท่านไม่มีหรือ เครื่องสืบต่อของท่านไม่มี หรือ ท่านเป็นผู้พ้นแล้วจากเครื่องผูกหรือ. พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า แน่ละ กระท่อมของเราไม่มี แน่ละ รังของเราไม่มี แน่ละ เครื่องสืบต่อของ เราไม่มี แน่ละ เราเป็นผู้พ้นแล้วจาก เครื่องผูก. เทวดากล่าวว่า ข้าพเจ้ากล่าวแก่ท่านว่า อะไรเป็น กระท่อม ข้าพเจ้ากล่าวแก่ท่านว่าอะไร เป็นรัง ข้าพเจ้ากล่าวแก่ท่านว่าอะไรเป็น เครื่องสืบต่อ ข้าพเจ้ากล่าวแก่ท่านว่า อะไรเป็นเครื่องผูก. พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ท่านกล่าวมารดาว่าเป็นกระท่อม ท่านกล่าวภรรยาว่าเป็นรัง ท่านกล่าวบุตร ว่าเป็นเครื่องสืบต่อ ท่านกล่าวตัณหาว่า เป็นเครื่องผูกแก่เรา. เทวดาฟังพระดำรัสแล้วชื่นชมอนุโมทนาว่า ดีจริง กระท่อมของท่านไม่มี ดีจริง รังของท่านไม่มี ดีจริง เครื่องสืบต่อของ ท่านไม่มี ดีจริง ท่านเป็นผู้พ้นแล้วจาก เครื่องผูก... วินิจฉัยในกุฏิกาสูตรที่ ๙ ต่อไป :- บทว่า กจฺจิ เต กุฏิกา เป็นต้น อธิบายว่า เทวดานี้ประมวลปัญหา เหล่านี้มาผูกเป็นคาถาโดยกระทำมารดาให้เป็นดังกระท่อม เพราะหมายเอาการ อยู่ในท้อง ๑๐ เดือน กระทำภรรยาให้เป็นดังรัง (รังนก) ด้วยอำนาจแห่งความ อาลัย เหมือนพวกนกเที่ยวหาอาหารตลอดวันแล้วก็มาเกาะอยู่ในรังในเวลาราตรี ฉันใด สัตว์ทั้งหลาย ก็ฉันนั้นเหมือนกัน แม้จะไปในที่นั้น ๆ แล้วก็ย่อมมา สู่สำนักแห่งมาตุคาม กระทำบุตรทั้งหลายให้เป็นดังเครื่องสืบต่อ เพราะหมาย เอาการสืบต่อตระกูลและประเพณี แล้วจึงทูลถามกะพระผู้มีพระภาคเจ้า. แม้ พระผู้มีพระภาคเจ้าเมื่อจะทรงวิสัชนาปัญหาแก่เทวดานั้น จึงตรัสคำว่า ตคฺฆ เป็นต้น แปลว่า แน่ละ กระท่อมของเราไม่มี แน่ละ รังของเราไม่มี แน่ละ เครื่องสืบต่อของเราไม่มี แน่ละ เราเป็นผู้พ้นแล้วจากเครื่องผูก.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ