เล่มที่ 22
ส่วนที่ 291
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 291 อ้างอิง: Book 22, Section 291 ประเภท: section
เนื้อหา
ไม่มีเลย พระคุณเจ้า เขาบริโภคอีกครั้งเดียว ก็จะต้องตาย ฉันนั้น เหมือนกันแล มหาบพิตร หมื่นโลกธาตุนี้รองรับ พระพุทธเจ้า พระองค์ เดียว ฯลฯ พึงเข้าถึงการตั้งอยู่ไม่ได้. พระคุณเจ้า นาคเสน ด้วยการแบกธรรมอันยิ่งไว้ แผ่นดินจะไหว ได้อย่างไร ? ขอถวายพระพร มหาบพิตร ในข้อนี้ (ขออุปมาด้วย) เกวียน ๒ เล่ม (บรรทุก) เต็มด้วยรัตนะจนถึงเสมอปาก จะเอารัตนะจากเกวียนเล่มหนึ่งไป เกลี่ยใส่ในเกวียนอีกเล่มหนึ่ง มหาบพิตร เกวียนเล่มนั้นจะพึงรองรับรัตนะ ของเกวียนทั้งสองเล่มได้แลหรือ ? ไม่ได้เลย พระคุณเจ้า แม้ดุมของเกวียนเล่มนั้นก็จะคลอน แม้กำก็ จะแตก แม้กงก็จะหลุดตกไป แม้เพลาก็จะหัก. ขอถวายพระพร มหาบพิตร เกวียนหักเพราะการ (ที่บรรทุก) รัตนะ เกินไปใช่หรือไม่ ? ถูกแล้วพระคุณเจ้า ขอถวายพระพร มหาบพิตร (ข้อนี้ฉันใด) แผ่นดินก็ฉันนั้นเหมือน กัน หวั่นไหวเพราะภาระคือธรรมอันยิ่ง. ขอถวายพระพร มหาบพิตร อีกอย่างหนึ่ง ขอพระองค์จงทรงสดับ เหตุการณ์นี้ อันเป็นที่รวมการแสดงพระกำลังของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า (และ) เหตุการณ์แม้อย่างอื่นที่น่าสนใจในข้อนั้น ที่เป็นเหตุให้ พระสัมมา- สัมพุทธเจ้า ๒ องค์ไม่อุบัติคราวเดียวกัน มหาบพิตร ถ้า พระสัมมาสัม- พุทธเจ้า ๒ พระองค์จะพึงอุบัติในคราวเดียวกันไซร้ ความวิวาทกันจะพึงเกิด แก่บริษัท สาวกจะเกิดเป็น ๒ ฝ่ายว่า พระพุทธเจ้า ของพวกท่าน พระพุทธ- เจ้า ของพวกเรา ขอพระองค์จงสดับเหตุการณ์ข้อแรกนี้ ที่เป็นเหตุไม่ให้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ๒ พระองค์อุบัติขึ้นในคราวเดียวกัน. ขอพระองค์ จงสดับเหตุการณ์แม้ข้ออื่นยิ่งไปกว่านี้ ที่เป็นเหตุไม่ให้ ้พระสัมมาสัม- พุทธเจ้า ๒ พระองค์อุบัติขึ้นในคราวเดียวกัน. ขอถวายพระพร มหาบพิตร ถ้า พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ๒ พระองค์ พึงอุบัติขึ้นในคราวเดียวกันไซร้ คำที่ว่า พระพุทธเจ้า ผู้เลิศ ก็จะพึงผิดไป คำที่ว่า พระพุทธเจ้า ผู้เจริญที่ สุด ที่ว่า พระพุทธเจ้า ผู้วิเศษสุด ที่ว่า พระพุทธเจ้า ผู้สูงสุด ที่ว่า พระ- พุทธเจ้า ผู้ประเสริฐ ที่ว่า พระพุทธเจ้า ไม่มีผู้เสมอ ที่ว่า พระพุทธเจ้า หาผู้ เสมอเหมือนมิได้ ที่ว่า พระพุทธเจ้า ผู้ไม่มีผู้เปรียบเทียบ. ที่ว่า พระพุทธ- เจ้า ไม่มีผู้เทียมทัน ที่ว่า พระพุทธเจ้า หาผู้เปรียบมิได้ พึงเป็นคำผิดไป ขอ ถวายพระพร มหาบพิตร ขอพระองค์จงรับเหตุการณ์แม้นี้แล โดยความหมาย อันเป็นเหตุไม่ให้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ๒ พระองค์ อุบัติขึ้นในคราวเดียว กัน. อีกอย่างหนึ่ง ขอถวายพระพร มหาบพิตร ข้อที่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์เดียวเท่านั้น อุบัติขึ้นในโลกนี้ เป็นสภาวปกติของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย เพราะเหตุไร ? เพราะพระคุณของ พระสัพพัญญูพุทธเจ้า ทั้งหลายเป็น เหตุการณ์ใหญ่หลวง. ขอถวายพระพร มหาบพิตร สิ่งที่เป็นของใหญ่แม้ อย่างอื่น ย่อมมีเพียงสิ่งเดียวเท่านั้น แผ่นดินใหญ่มีแผ่นดินเดียวเท่านั้น สาครใหญ่มีสาครเดียวเท่านั้น ขุนเขาสิเนรุใหญ่ประเสริฐสุดก็มีลูกเดียวเท่านั้น อากาศใหญ่ (กว้าง) ก็มีแห่งเดียวเท่านั้น ท้าวสักกะ ใหญ่ก็มีองค์เดียว เท่านั้น พระพรหม ใหญ่ก็มีองค์เดียวเท่านั้น พระตถาคตอรหันตสัมมา- สัมพุทธเจ้า ผู้ยิ่งใหญ่ก็มีพระองค์เดียวเท่านั้น ท่านเหล่านั้นอุบัติขึ้นในที่ใด คนเหล่าอื่นย่อมไม่มีโอกาสในที่นั้น เพราะเหตุนั้น พระตถาคตอรหันต- สัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์เดียวเท่านั้นอุบัติขึ้นในโลก. พระคุณเจ้านาคเสน ปัญหาพร้อมทั้งเหตุการณ์ (ที่นำมา) เปรียบเทียบ ท่านกล่าวได้ดีมาก.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ