เล่มที่ 20
ส่วนที่ 58
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 58 อ้างอิง: Book 20, Section 58 ประเภท: section
เนื้อหา
พระผู้เลิศแห่งโลก มีจรณะ น่าชม ดังพระยาช้าง เสด็จไปสู่โรงมณฑล (พิธี) เปล่งพระรัศมี ประทับนั่งเหนือพุทธอาสน์ อันประเสริฐ พระผู้เป็นสารถีฝึกคนที่ควร ฝึก เป็นเทพยิ่งกว่าเทพ มีพระบุณยลักษณ์ ร้อยหนึ่ง ประทับนั่ง ณ ที่นั้น อยู่ท่ามกลาง พุทธอาสน์ทรงรุ่งเรือง เสมือนแท่งทองอัน บุคคลวางไว้ บนผ้ากัมพลเหลืองฉะนั้น พระผู้ปราศจากมลทินสง่างามเหมือน แท่งทองชมพูนุท ที่เขาวางไว้บนผ้ากัมพลสี เหลือง เหมือนแก้วมณีส่องประกายอยู่ฉะนั้น ทรงสง่างามเหมือนต้นสาละใหญ่ ออกดอก สะพรั่ง อันเป็นเครื่องประดับของขุนเขาเมรุ ราชฉะนั้น เปล่งแสงเหมือนปราสาททอง เหมือนดอกปทุมโกกนทเหมือนต้นประทีป ส่องสว่าง เหมือนดวงอัคคีบนยอดเขา เหมือนต้นปาริฉัตรของทวยเทพอันดอกบาน สะพรั่งฉะนั้น. ปกิณณกกถาที่ประกอบด้วยการอนุโมทนาฉลองสันถาคาร พึงทราบว่า ชื่อ ธรรมีกถา ในที่นี้ว่า กาปิลวตฺถุเก สกฺเย พหูเทว รตฺตึ ธมฺมิยา กถาย. จริงอย่างนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสปกิณณกกถา ที่นำประโยชน์สุขมา ให้พวกเจ้าศากยะชาวกรุงกบิลพัสดุ์ ประดุจทรงยังพวกเจ้าศากยะให้ข้ามอากาศ คงคา ๑ ประดุจทรงควักโอชะแห่งปฐพีมาให้ ประดุจทรงจับต้นหว้าใหญ่สั่น ประดุจทรงกวาดรวงผึ้งขนาดโยชน์หนึ่ง ด้วยจักรยนต์ ให้พวกเจ้าศากยะดื่ม น้ำผึ้งฉะนั้นว่า ดูก่อนมหาบพิตร การถวายที่อยู่เป็นทานใหญ่ ที่อยู่ของพวกท่าน เราตถาคตก็ใช้สอยแล้ว ภิกษุสงฆ์ก็ใช้สอยแล้ว ที่อยู่ที่เราตถาคตและภิกษุสงฆ์ ใช้สอยแล้ว ก็เป็นอันพระธรรมรัตนะ ก็ใช้สอยแล้วเหมือนกัน เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า พระรัตนะทั้งสามใช้สอยแล้ว ก็เมื่อพวกท่านถวายอาวาสทานแล้ว ทานทั้งปวง ก็เป็นอันพวกท่านถวายแล้วเหมือนกัน ธรรมดาอานิสงส์ของ บรรณศาลาที่ตั้งอยู่บนพื้นดินก็ดี มณฑปที่ตั้งอยู่บนกิ่งไม้ก็ดี ใคร ๆ ก็ไม่ สามารถกำหนดได้ ครั้นตรัสธรรมกถาเป็นอันมาก มีนัยวิจิตรนานาประการ แล้ว ก็ตรัสพระคาถา (วิหารทานคาถา) ว่า วิหารย่อมป้องกันหนาวร้อนและ สัตว์ร้ายทั้งหลาย งูและยุงและฝนทั้งหลาย ในฤดูหนาว แต่นั้นลมและแดดอันร้ายที่เกิด เอง ย่อมบรรเทาไป. การถวายวิหารแก่สงฆ์ เพื่ออยู่เร้น เพื่อสุข เพื่อเพ่งฌาน เพื่อเจริญ วิปัสสนา พระพุทธะทั้งหลายสรรเสริญว่า เป็นทานอันเลิศ เพราะฉะนั้นแล คนผู้เป็น บัณฑิตเมื่อพิจารณาเห็นสุของตน พึงสร้าง วิหารที่น่ารื่นรมย์ให้ภิกษุพวกพหูสูตอยู่อา- ศัย. อนึ่งพึงถวายข้าวน้ำ ผ้าและเสนาสนะ แก่ภิกษุเหล่านั้น มีใจเลื่อมใสในท่านผู้ ปฏิบัติตรง เขารู้ทั่วถึงธรรมอันใด ใน ๑. ดูอธิบายในอรรถกถาโปตลิยสูตร ต่อจากสูตรนี้.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ