เล่มที่ 19
ส่วนที่ 291
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 291 อ้างอิง: Book 19, Section 291 ประเภท: section
เนื้อหา
จูฬธัมมสมาทานสูตร มีคำเริ่มต้นว่า ข้าพเจ้าได้ฟังมาแล้วอย่างนี้. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า " สมาทานธรรม " ได้แก่การถือที่ท่านถือ เอาด้วยบทว่า ธรรมดังนี้. บทว่า " ความสุขที่เกิดในปัจจุบัน " ได้แก่ "ความสุขในปัจจุบัน". ความสุขในการประมวลมาทำได้ง่าย คือ อาจให้เต็มได้โดยง่าย. บทว่า " ผลที่เป็นทุกข์ข้างหน้า " ได้แก่ ผลที่เป็นทุกข์ ในกาลให้ผล ในอนาคต". พึงทราบอธิบายในบททั้งปวงโดยอุบายนี้. บทว่า " ไม่มีโทษในกามทั้งหลาย " ความว่า "ไม่มีโทษในวัตถุกาม บ้าง กิเลสกามบ้าง". บทว่า " ถึงความเป็นเป็นผู้ดื่มด่ำ " ความว่า สมณพราหมณ์เหล่า นั้น ถึงความดื่มด่ำ คือความเป็นสิ่งที่ตนพึงดื่ม ได้แก่ ความเป็นสิ่งที่ตนพึง บริโภคตามชอบใจ ด้วยกิเลสกามในวัตถุกาม. บทว่า " ผูกให้เป็นจุก " ได้แก่ "พวกดาบสและปริพาชกผู้เกล้าผมทำ ให้เป็นจุก. บทว่า " กล่าวอย่างนี้ " คือ "ย่อมกล่าวอย่างนี้." บทว่า " ย่อมบัญญัติการกำหนดรู้ " ได้แก่ ย่อมบัญญัติการละคือ การก้าวล่วง." บทว่า " ฝักเถายางทราย " ได้แก่ "ฝักเถาที่สุกแล้ว จะมี สัณฐานยาว." บทว่า " พึงแตก " ความว่า แห้งด้วยแดดแล้วแตก." บทว่า " โคนต้นรัง " ได้แก่ ใกล้ต้นรัง. บทว่า " พึงถึงความสะดุ้ง " ความว่า "ย่อมถึง (ความสะดุ้ง) เพราะ เหตุไร? เพราะกลัวความพินาศไปแห่งที่อยู่ เพราะว่า เถาย่างทรายที่ตกไปที่ ต้นไม้ เกิดขึ้นแล้วจากพืช ย่อมเลื้อยขึ้นต้นไม้. เถายางทรายนั้น มีใบใหญ่ และหนา ประกอบด้วยใบเช่นกับใบทองหลาง ลำดับนั้นถาย่างทราย เมื่อกำ จัดต้นไม้นั้น ตั้งแต่โคนไปทะลุค่าคบทั้งปวง ให้เกิดน้ำหนักอย่างมากตั้งอยู่เถา ย่างทรายนั้น เมื่อลมพัดมา หรือเมื่อฝนตก สร้างความทึบ หักกิ่งน้อยใหญ่ทั้ง ปวงของต้นไม้นั้นให้ตกไปบนพื้นดิน แต่นั้น เมื่อต้นไม้นั้นล้มไป วิมานย่อม แตกพินาศไป เทวดานั้น ย่อมถึงความสะดุ้ง เพราะกลัวความพินาศไปแห่ง วิมาน ด้วยประการฉะนี้. " บทว่า " เทวดาผู้สิงอยู่ในสวน " ความว่า "เทวดาผู้สิงอยู่ตามสวน ดอกไม้และสวนผลไม้นั้น ๆ." บทว่า " เทวดาผู้สิงอยู่ในป่า " ได้แก่เทวดาผู้สิงอยู่ในป่าอันธวันและ สุภควันเป็นต้น.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ