มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์
เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงได้ตรัสไว้ว่า เธอจะพิจารณา...
หมวด: สุตตันตปิฎก ฝ่าย: มัชฌิมนิกาย ลำดับ: 655 อ้างอิง: MN 655 ประเภท: teaching
เนื้อหา
เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงได้ตรัสไว้ว่า เธอจะพิจารณา เห็นกายนี้ ตามที่สถิตอยู่แล้ว ตามที่ตั้งอยู่แล้วโดยเป็นธาตุว่า ในกายนี้ มีธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลมอยู่ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นายโคฆาตก์ ผู้ขยัน หรือ ฯลฯ วาโยธาตุ แม้ฉันใด. อธิบายว่า ภิกษุผู้บำเพ็ญเพียร (โยคี) เหมือนคนฆ่าโค ความ หมายรู้ว่าสัตว์ เหมือนความหมายรู้ว่า แม่โค อิริยาบถ ๔ เหมือนทาง ใหญ่ ๔ แพร่ง การพิจารณาเห็น (กาย) โดยเป็นธาตุ เหมือนนาย โคฆาตก์ผู้นั่งแบ่ง (เนื้อ) ออกเป็นส่วน ๆ. นี้คือการพรรณนาความ ตามพระบาลีใน ธาตุมนสิการบรรพ นี้. ส่วนกถาว่าด้วยกรรมฐาน ได้ให้ พิสดารไว้แล้วในคัมภีร์ วิสุทธิมรรค บทว่า อิติ อชฺณตฺตํ วา ความว่า พระโยคาวจรมีปกติพิจารณา เห็นกายในกายของตน หรือในกายของผู้อื่น คือมีปกติพิจารณาเห็นกาย ในกายของตนตามกาล หรือในกายของผู้อื่นตามกาล อยู่อย่างนี้ คือ โดยการกำหนดธาตุ ๔ คำต่อจากนี้ไปมีนัยดังที่กล่าวมาแล้วนั้นแหละ. เพราะว่าใน ธาตุมนสิการบรรพ นี้ สติที่กำหนดธาตุ ๔ เป็น ทุกขสัจ อย่างเดียว. บัณฑิตพึงทราบช่องทางแห่งธรรมเครื่องนำออก (จากทุกข์) ตามที่ได้อธิบายความประกอบมาอย่างนี้แล. คำที่เหลือ เช่นกับคำก่อน นั้นเอง ดังนี้แล.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ