มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์
ท่านพระสารีบุตร กล่าวหมายเอาการไม่ยังฉันทะให้เกิดขึ้นเป็นต้น...
หมวด: สุตตันตปิฎก ฝ่าย: มัชฌิมนิกาย ลำดับ: 343 อ้างอิง: MN 343 ประเภท: teaching
เนื้อหา
ท่านพระสารีบุตร กล่าวหมายเอาการไม่ยังฉันทะให้เกิดขึ้นเป็นต้น ที่ท่านได้กล่าวไว้ โดยนัยมีอาทิว่า เขาจักไม่ให้ความพอใจเกิดขึ้น. แม้ในจำนวนข้อความเหล่านั้น ข้อความว่า เขาจักให้ฉันทะเกิด ขึ้น คือ เขาเมื่อไม่รู้ ก็จักไม่ให้ความพอใจอยากจะทำเกิดขึ้น เพื่อจะ ละกิเลสเพียงดังเนินนั้น. บทว่า น วายมิสฺสติ แปลว่า จักไม่พยายาม คือจักไม่ทำความ พยายามให้มีกำลังมากไปกว่านั้นเลย. ข้อว่า น วิริยํ อารภิสฺสติ ( จักไม่ปรารภความเพียร ) ความว่า จักไม่ปรารภความเพียร ที่เป็นตัวกำลังเอาเลย อธิบายว่า จักไม่ยังความ เพียรให้เป็นไป. บทว่า สงฺคโณ ( กิเลสดุจเนิน ) คือมีกิเลสดุจเนินด้วยเนิน ทั้งหลายมีราคะเป็นต้นเหล่านั้น. บทว่า สงฺกิลิฏฺจิตฺโต ( เป็นผู้มีจิตเศร้าหมองแล้ว ) คือเป็นผู้ มีจิตมัวหมอง ได้แก่ มีจิตขุ่นมัวเอามาก ๆ เพราะเนินคือกิเลสเหล่านั้น เอง ได้แก่เป็นผู้มีจิตถูกกิเลสเพียงดังเนินเหล่านั้นเบียดเบียน มีจิตถูก กิเลสเพียงดังเนินเหล่านั้นเผาลนเอาทีเดียว. บทว่า กาลํ กริสฺสติ ( จักมรณภาพ ) คือจักตาย. บทว่า เสยฺยถาปิ คือ เสยฺยถา นาม เปรียบเหมือนว่า. บทว่า กํสปาติ ( ถาดทองสัมฤทธิ์) คือภาชนะที่ทำด้วยทอง สัมฤทธิ์. บทว่า อาปณา วา กมฺมารกุลา วา ( จากตลาดหรือตระกูล ของช่างทอง) คือ จากร้านตลาด หรือจากบ้านของช่างทองผู้ทำถาดทอง สัมฤทธิ์.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ