มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์

ใช้ในความหมายว่า "สุนทระ" ( เช่น ) โนประโยคเป็นต้นว่า บรรดาบ...

หมวด: สุตตันตปิฎก ฝ่าย: มัชฌิมนิกาย ลำดับ: 301 อ้างอิง: MN 301 ประเภท: teaching

เนื้อหา

ใช้ในความหมายว่า "สุนทระ" ( เช่น ) โนประโยคเป็นต้นว่า บรรดาบุคคล ๔ คนนี้ คนนี้ดีกว่า และประณีตกว่า. ใช้ในความหมายว่า "อภิรูปะ" (เช่น) ในประโยคเป็นต้นว่า ใครช่างรุ่งเรื่องด้วยฤทธิ์และยศ มีผิวพรรณสวยงาม ทำทิศทั้งปวงให้ สว่างไสว (มา) กราบเท้าของเราตถาคต. ใช้ในความหมายว่า "อัพภนุโมทนะ" (เช่น) ในประโยค เป็นต้นว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระดำรัสของพระองค์จับใจยิ่งนัก. แม้ในที่นี้ อภิกกันตศัพท์ก็ใช้ในความหมาย แห่ง "อัพภนุ- โมทนะ ชื่นชม, ยินดี" เหมือนกัน. ก็เพราะเหตุที่อภิกกันตศัพท์ ใช้ในความหมายแห่งอัพภนุโนทนะ. ฉะนั้น จึงควรทราบว่า (คำว่า อภิกฺกนฺตํ โภ โคตม) ท่านอธิบายไว้ว่า ได้แก่ สาธุ สาธุ โภ โคตม ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ พระดำรัสของพระองค์ดีแล้ว ดีแล้ว พระเจ้าข้า. เหตุผลที่ใช้อภิกกันตศัพท์ ๒ ครั้ง (นักปราชญ์ได้กล่าวคาถาประพันธ์นี้ไว้ว่า) ท่านผู้รู้พึงทำการกล่าวซ้ำ ใน (คำพูดแสดง) ความ กลัว (ภเย) ความโกรธ ( โกเธ ) การสรรเสริญ (ปสํสายํ) ความรีบด่วน ( ตุริเต) ความตื่นเต้น (โกตุหเล) ความอัศจรรย์ใจ (อจฺฉเร) ความ ร่าเริงยินดี (หาเส) ความโศก (โสเก) และ ความเลื่อมใส (ปาสาเท). และด้วยลักษณะ (เหตุผลดังว่ามา) นี้ อภิกกันต ศัพท์นี้พึงทราบว่า พราหมณ์กล่าวไว้ถึง ๒ ครั้งในที่นี้ ก็ด้วยอำนาจความเลื่อมใสและความ สรรเสริญ.

หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ