มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์
บทว่า ตสฺส มยฺหํ ความว่า สำหรับเราตถาคตนั้น คือ ผู้เป็นพระโพ...
หมวด: สุตตันตปิฎก ฝ่าย: มัชฌิมนิกาย ลำดับ: 265 อ้างอิง: MN 265 ประเภท: teaching
เนื้อหา
บทว่า ตสฺส มยฺหํ ความว่า สำหรับเราตถาคตนั้น คือ ผู้เป็นพระโพธิสัตว์อย่างนี้นั่นแล. บทว่า เย โข เกจิ สมณา วา พฺราหฺมณา วา ความว่า สมณ- หรือพราหมณ์พวกใดพวกหนึ่ง คือท่านผู้เข้าถึงการบรรพชา หรือบุคคล ผู้มีปกติกล่าวว่า "โภ" (แปลว่า ผู้เจริญ). บทว่า อปริสุทฺธกายกมฺมนฺตา ความว่า ประกอบด้วยกายกรรม อันไม่บริสุทธิ์ มีปาณาติบาตเป็นต้น. บทว่า อปริสุทฺธกายกมฺนนฺตสนฺโทสเหตุ ความว่า เพราะเหตุ แห่งโทษของตน กล่าวคือกายกรรมอันไม่บริสุทธิ์ อธิบายว่า เพราะเหตุ แห่งกายกรรมอันไม่สะอาด. บทว่า หเว เป็นนิบาต ใช้ในความหมายว่า โดยส่วนเดียว. บทว่า อกุสลํ ได้แก่สิ่งมีโทษและไม่ปลอดภัย. บทว่า ภยเภรวํ แปลว่า ภัยและสิ่งที่น่ากลัว. บทว่า ภยเภรวํ นี้ เป็นชื่อเรียกความหวาดสะดุ้งแห่งจิตและอารมณ์ อันน่ากลัว. บรรดาภัยและสิ่งที่น่ากลัวทั้ง ๒ อย่างนั้น ภัย พึงทราบว่าเป็น อกุศล เพราะมีความหมายว่ามีโทษ สิ่งที่น่ากลัว พึงทราบว่าเป็นอกุศล เพราะมีความหมายว่าไม่ปลอดภัย. บทว่า อวฺหยนฺติ แปลว่า ย่อมเรียกร้องมา. ถามว่า ย่อมเรียกร้องมาอย่างไร ? ตอบว่า ก็สมณพราหมณ์เหล่านั้น ครั้นทำบาปกรรมมีปาณาติบาต เป็นต้นแล้วคิดได้ว่า เราทำไม่ถูกแล้ว ถ้าคนที่เราทำผิดต่อเขารู้จักตัวเรา (ว่าเป็นคนทำ ) ไซร้ ก็จะต้องติดตามมาแก้เผ็ดเราเสียเดี๋ยวนี้แหละ จึง หลบเข้าป่านั่งแอบอยู่ระหว่างกอไม้หรือพุ่มไม้ พอเขาได้ยินเสียงหญ้าหรือ เสียงใบไม้เข้า แม้เพียงนิดหน่อยก็สะดุ้งโหยงด้วยคิดว่า เสร็จแล้วเราคราว นี้ เธอ (รู้สึก) จะเป็นเหมือนถูกคนอื่นมาล้อมไว้และเป็นเหมือนถูกจับฆ่า ฉะนั้น. เมื่อเป็นเช่นนั้นสมณพราหมณ์เหล่านั้นชื่อว่าเรียกร้อง คือเรียก หาภัยและอารมณ์อันน่ากลัวนั้นเข้ามาหาตน.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ