เล่มที่ 16
ส่วนที่ 20
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 20 อ้างอิง: Book 16, Section 20 ประเภท: section
เนื้อหา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตถาคตเคยเป็นมนุษย์ในชาติก่อน ภพก่อน กำเนิดก่อน ละคำเพ้อเจ้อ เว้นขาดจากคำเพ้อเจ้อ พูดถูกกาลพูด แต่คำที่เป็นจริง พูดอิงอรรถ อิงธรรม อิงวินัย พูดแต่คำมีหลักฐาน มีที่อ้าง มีที่กำหนด ประกอบด้วยประโยชน์โดยกาลอันควร. ตถาคตย่อมถึงสุคติโลก สวรรค์ เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก เพราะกรรมนั้นอันตนทำ สั่งสม พอกพูน ไพบูลย์ ฯลฯ ครั้นจุติจากสวรรค์นั้นแล้วมาสู่ความเป็นอย่างนี้ ย่อมได้ซึ่งมหาปุริสลักษณะนี้คือ มีพระหนุดุจคางราชสีห์. พระมหาบุรุษ สมบูรณ์ด้วยพระลักษณะนั้น ถ้าอยู่ครองเรือนจะได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ฯลฯ เมื่อเป็นพระเจ้าจักรพรรดิจะได้อะไร เมื่อเป็นพระเจ้าจักรพรรดิจะ ได้รับผลข้อนี้คือ ไม่มีใคร ๆ ที่เป็นมนุษย์ เป็นข้าศึกศัตรูกำจัดได้ ถ้าออก ทรงผนวชจะได้เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า มีหลังคาคือ กิเลสอัน เปิดแล้วในโลก เมื่อเป็นพระพุทธเจ้าจะได้อะไร เมื่อเป็นพระพุทธเจ้าจะได้ รับผลข้อนี้คือ ไม่มีข้าศึกศัตรู ภายในภายนอก คือ ราคะ โทสะ โมหะ หรือสมณพราหมณ์ เทวดา มาร พรหม ใครๆ ในโลกกำจัดได้. พระผู้มี- พระภาคเจ้าตรัสคำนี้ไว้. พระโบราณาจารย์ทั้งหลายจึงกล่าวคาถาประพันธ์ นี้ในพระลักษณะเหล่านั้นว่า [๑๖๙] พระมหาบุรุษไม่กล่าวคำเพ้อเจ้อ ไม่กล่าว คำปราศจากหลักฐาน มีคลองพระวาจาไม่ เหลวไหล ทรงบรรเทาเสียซึ่งคำไม่เป็น ประโยชน์ ตรัสแต่คำที่เป็นประโยชน์ และ คำที่เป็นสุขแก่มหาชน ครั้นทำกรรมนั้นแล้วจุติจากมนุษย์โลก เข้าสู่เทวโลกเสวยวิบากอันเป็นผลแห่งกรรม ที่ทำดีแล้วจุติแล้วเวียนมาในโลกนี้ ได้ความ เป็นผู้มีพระหนุดุจคางราชสีห์ ที่ประเสริฐกว่า สัตว์สี่เท่า เป็นพระราชาที่เป็นใหญ่กว่ามนุษย์ยากนัก ที่ใครจะกำจัดพระองค์ได้ พระองค์เป็นผู้ใหญ่ ยิ่งของมวลมนุษย์ มีอานุภาพมาก เป็นผู้เสมอ ด้วยเทวดา ผู้ประเสริฐในไตรทิพย์ เป็น เหมือนพระอินทร์ผู้ประเสริฐกว่าเทวดา เป็นผู้มั่นคง อันคนธรรพ์ อสูร ท้าวสักกะ และยักษ์ ผู้กล้าไม่กำจัดได้โดยง่ายเลย พระมหาบุรุษเช่นนั้น ย่อมเป็นใหญ่ทุกทิศ ในโลกนี้โดยแท้.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ