เล่มที่ 13
ส่วนที่ 314
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 314 อ้างอิง: Book 13, Section 314 ประเภท: section
เนื้อหา
พระเขี้ยวแก้วองค์หนึ่งเทวดาชั้นดาว ดึงส์บูชาแล้ว ส่วนอีกองค์หนึ่ง บูชากันอยู่ ในคันธารปุระ อีกองค์หนึ่งบูชากันอยู่ใน แคว้นของพระเจ้ากาลิงคะ อีกองค์หนึ่ง พระยานาคบูชากันอยู่. ด้วยพระเดชแห่งพระสรีรธาตุนั่น แหละ แผ่นดินประดับแล้วด้วยนักพรตผู้ ประเสริฐที่สุด พระสรีรธาตุของพุทธ- เจ้าผู้มีจักษุนี้ ชื่อว่าอันเขาสักการะ ๆ สัก- การะดีแล้ว. พระพุทธเจ้าพระองค์ใดอันจอมเทพ พญานาคและจอมนระ บูชาแล้ว อันจอม มนุษย์ผู้ประเสริฐสุดบูชาแล้วเหมือนกัน ขอท่านทั้งหลายจงประนมมือถวายบังคม พระสรีรธาตุนั้น ๆ ของพระพุทธเจ้าพระ องค์นั้น พระพุทธเจ้าทั้งหลายหาได้ยาก โดยร้อยแห่งกัป. พระทนต์ ๔๐ องค์บริบูรณ์ พระ เกศา และพระโลมาทั้งหมด พวกเทวดา นำไปองค์ละองค์นำสืบต่อกันในจักรวาล ดังนี้แล. มหาปรินิพพานสูตร เริ่มต้นว่า ข้าพเจ้าได้ฟังมาแล้วอย่างนี้. พรรณนาความตามลำดับบทในมหาปรินิพพานสูตรนั้น ดังต่อไปนี้. บทว่า คิชฺฌกูเฏ ความว่า บนภูเขาชื่อว่า คิชฌกูฏ เพราะมีฝูงแร้งอยู่บนยอด หรือมียอดคล้ายแร้ง. บทว่า อภิยาตุกาโม ได้แก่มีพระประสงค์จะเสด็จยาตรา- ทัพยึดแคว้นวัชชี. บทว่า วชฺชี ได้แก่เหล่าเจ้าวัชชี. บทว่า เอวํ มหิทฺธิเก ได้แก่ประกอบด้วยราชฤทธิ์ใหญ่อย่างนี้. พระเจ้าอชาตศัตรู ตรัสถึงภาวะที่ เจ้าวัชชีเหล่านั้นสามัคคีกัน ด้วยพระดำรัสนี้. บทว่า เอวํ มหานุภาเว ได้แก่ ประกอบด้วยอานุภาพมากอย่างนี้. พระเจ้าอชาตศัตรูตรัสถึงภาวะที่เจ้าวัชชี เหล่านั้น ทรงศึกษาหัตถศิลปะเป็นต้น ที่ท่านหมายเอากล่าวไว้ว่า พวกเจ้า ลิจฉวีราชกุมารเหล่านี้ศึกษาฝึกฝนชำนาญดีแล้วหนอ ที่สามารถยิงลูกศร เข้า ทางช่องดาลถี่ ๆ ได้ ลูกศรที่ติดพู่ทั้งใหญ่ทั้งเล็กไม่ผิดพลาดเป้าเลย. บทว่า อุจฺเฉชฺชามิ แปลว่า จักตัดขาด. บทว่า วินาเสสฺสามิ แปลว่า จักทำให้ถึง ความไม่ปรากฏ. ในคำว่า อนยพฺยสนํ นี้ ความเจริญหามิได้เหตุนั้นจึงชื่อว่า อนยะ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ