ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค
อรรถกถาสามัญญผลสูตร ในอรรถกถาทีฆนิกาย ช
หมวด: สุตตันตปิฎก ฝ่าย: ทีฆนิกาย ลำดับ: 465 อ้างอิง: DN 465 ประเภท: sutta
เนื้อหา
พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตรัสคำนี้แล้ว ภิกษุเหล่านั้นดีใจชื่นชม ภาษิตของ พระผู้มีพระภาคเจ้า. อรรถกถาสามัญญผลสูตร ในอรรถกถาทีฆนิกาย ชื่อสุมังคลวิลาสินี จบแล้ว ด้วยประการฉะนี้. (๑๔๑) ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ :- สมัยหนึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้า เสด็จจาริกไปในโกศลชนบท พร้อม ด้วยภิกษุหมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป บรรลุถึง พราหมณคาม แห่งชาวโกศล ชื่อ อิจฉานังคละ. ได้ยินว่า สมัยนั้นพระองค์ประทับอยู่ ณ ราวป่า อิจฉา- นังคลวัน ใน อิจฉานังคลคาม. (๑๔๒) ก็สมัยนั้น พราหมณ์โปกขรสาติ อยู่ครอง นครอุกกัฏฐะ ซึ่งคับคั่งด้วยประชาชนและหมู่สัตว์อุดมด้วยหญ้า ด้วยไม้ด้วยน้ำ สมบูรณ์ ด้วยธัญญาหาร เป็นส่วนราชสมบัติ อัน พระเจ้าปเสนทิโกศล พระราชทาน เป็นการปูนบำเหน็จให้เป็นส่วนพรหมไทย. พราหมณ์โปกขรสาติ ได้สดับ ข่าวว่า พระสมณโคดมศากยบุตร ทรงผนวชจากศากยสกุลแล้ว เสด็จ จาริกไปใน โกศลชนบท พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ ประมาณ ๕๐๐ รูป ถึง อิจฉานังคลคาม โดยลำดับ ประทับอยู่ ณ ราว ป่าอิจฉานังคลวัน ในอิจฉานังคลคาม ก็เกียรติศัพท์อันงามของ ท่านพระสมณโคดม พระองค์ นั้นแล ขจรไปแล้วอย่างนี้ว่า แม้เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้า พระ องค์นั้น เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เองโดยชอบ ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ เสด็จไปดีแล้ว ทรงรู้แจ้งโลก เป็นสารถีฝึกคนที่ควรฝึก ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า เป็นพระศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นผู้เบิกบาน เป็นผู้จำแนก พระธรรม พระตถาคตพระองค์นั้น ทรงทำโลกนี้พร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ให้แจ้งชัดด้วยพระปัญญาอันยิ่งของพระองค์เอง แล้ว ทรงสอนหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทวดา และมนุษย์ให้รู้ตาม พระองค์ทรงแสดงธรรมงามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด ทรงประกาศพรหมจรรย์พร้อมทั้งอรรถ พร้อมทั้งพยัญชนะ บริสุทธิ์ บริบูรณ์โดยสิ้นเชิง ก็การได้เห็นพระอรหันต์เห็นปานนั้นย่อมเป็นการ ดีแล.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ