ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค
บทว่า อฏฺ ปุริสภูมิโย ความว่า ครูมักขลิโคสาล กล่าวว่า ภูมิ ...
หมวด: สุตตันตปิฎก ฝ่าย: ทีฆนิกาย ลำดับ: 351 อ้างอิง: DN 351 ประเภท: teaching
เนื้อหา
บทว่า อฏฺ ปุริสภูมิโย ความว่า ครูมักขลิโคสาล กล่าวว่า ภูมิ ๘ เหล่านี้คือ มันทภูมิ ขิฑฑาภูมิ ปทวีมังสภูมิ อุชุคตภูมิ เสขภูมิ สมณภูมิ ชินภูมิ ปันนภูมิ เป็นปุริสภูมิ. ในภูมิ ๘ นั้น ตั้งแต่วันตลอดมาใน ๗ วัน สัตว์ทั้งหลายยังมึนงง อยู่ เพราะออกมาจากที่คับแคบ ครูมักขลิโคสาล เรียกคนภูมินี้ว่า มันท- ภูมิ. ส่วนผู้ที่มาจากทุคคติย่อมร้องไห้ส่งเสียงอยู่เนือง ๆ ผู้ที่มาจากสุคติ ระลึกถึงสุคตินั้นเสมอ ย่อมหัวเราะ นี้ชื่อว่า ขิฑฑาภูมิ. เด็กที่จับมือหรือเท้าของมารดาบิดา หรือจับเตียงหรือตั่ง แกว่งเท้า บนพื้น ชื่อว่า ปทวีมังสกูมิ. เด็กในเวลาที่สามารถเดินได้ ชื่อว่า อุชุคตภูมิ. ในเวลาศึกษาศิลปะทั้งหลาย ชื่อว่า เสขภูมิ. ในเวลาออกจากเรือนบวช ชื่อว่า สมณภูมิ. ในเวลาที่คบหาอาจารย์แล้วรู้วิชา ชื่อว่า ชินภูมิ. สมณะผู้ไม่มีรายได้ เรียกว่า ปันนภูมิ ดังที่กล่าวไว้ว่า ภิกษุก็ดี พวกปันนกะหรือชินะก็ดี ไม่กล่าวขออะไร ๆ. บทว่า เอกูนปญฺาส อาชีวกสเต ได้แก่ความประพฤติของอาชีวก ๔,๙๐๐. บทว่า ปริพฺพาชกสเต ได้แก่ปริพาชกที่บรรพชา ๑๐๐ พวก. บทว่า นาควาสสเต ได้แก่มณฑลของนาค ๑๐๐ มณฑล. บทว่า วีเส อินฺทฺริยสเต ได้แก่อินทรีย์ ๒,๐๐๐. บทว่า ตึเส นิริยสเต ได้แก่นรก ๓,๐๐๐.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ