ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค
ก็ในอธิการนี้ พึงทราบว่า ทิฏฐิ ๗ เหล่านี้ เกิดขึ้นด้วยอำนาจ ...
หมวด: สุตตันตปิฎก ฝ่าย: ทีฆนิกาย ลำดับ: 249 อ้างอิง: DN 249 ประเภท: teaching
เนื้อหา
ก็ในอธิการนี้ พึงทราบว่า ทิฏฐิ ๗ เหล่านี้ เกิดขึ้นด้วยอำนาจ ตัณหาและทิฏฐิ หรือเพราะกำหนดเอาอย่างนั้น และอย่างอื่น. ในพระบาลีนั้น บทว่า รูปี ได้แก่ผู้มีรูป. บทว่า จาตุมฺมหาภูติโก ได้แก่สำเร็จด้วยมหาภูต ๔. ที่ชื่อว่า มาตาเปตฺติกํ เพราะมีมารดาและบิดา. นั้นได้แก่อะไร ? ได้แก่สุกกะและโลหิต. ที่ชื่อว่า มาตาเปตฺติกสมฺภโว เพราะสมภพ คือ เกิดในสุกกะ และโลหิตอันเป็นของมารดาและบิดา. สมณะหรือพราหมณ์ ผู้มีวาทะและทิฏฐิ ย่อมกล่าวอัตตภาพของ มนุษย์ว่าอัตตา โดยยกรูปกายขึ้นเป็นประธาน. บทว่า อิตฺเถเก ตัดบทเป็น อิตฺถํ เอเก ความเท่ากับ เอวเมเก. สมณะหรือพราหมณ์พวกที่ ๒ ปฏิเสธข้อนั้น กล่าวอัตตภาพอันเป็น ทิพย์. บทว่า ทิพฺโพ ความว่า เกิดในเทวโลก. บทว่า กามาวจโร ได้แก่นับเนื่องในเทวดาชั้นกามาวจร ๖ ชั้น. ที่ชื่อว่า กวฬิงฺการาหารภกฺโข เพราะกินอาหาร คือคำข้าว. บทว่า มโนมโย ได้แก่บังเกิดด้วยฌานจิต. บทว่า สพฺพงฺคปจฺจงฺคี ได้แก่ประกอบด้วยอวัยวะน้อยใหญ่ครบ ถ้วน. บทว่า อหีนินฺทฺริโย ได้แก่มีอินทรีย์บริบูรณ์. คำนี้ท่านกล่าวด้วยอำนาจแห่งอินทรีย์ ที่มีอยู่ในพรหมโลก และ ด้วยอำนาจทรวดทรงของอินทรีย์นอกนี้. เนื้อความของคำว่า สพฺพโส รูปสญฺานํ สมติกฺกมา ดังนี้ เป็นต้น ข้าพเจ้ากล่าวไว้แล้วในวิสุทธิมรรค.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ