ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค
บทว่า นฺหาปนํ ได้แก่อาบน้ำมนต์ให้คนอื่น
หมวด: สุตตันตปิฎก ฝ่าย: ทีฆนิกาย ลำดับ: 215 อ้างอิง: DN 215 ประเภท: teaching
เนื้อหา
บทว่า นฺหาปนํ ได้แก่อาบน้ำมนต์ให้คนอื่น. บทว่า ชูหนํ ได้แก่ทำพิธีบูชาไฟ เพื่อประโยชน์แก่พวกเขา. แม้ในการปรุงยาถ่าย ก็นัยนี้เหมือนกัน. บทว่า อุทฺธวิเรจนํ ได้แก่ปรุงยาถ่ายโรคเบื้องบน. บทว่า อโธวิเรจนํ ได้แก่ปรุงยาถ่ายโรคเบื้องล่าง. บทว่า สีสวิเรจนํ ได้แก่ปรุงยาแก้ปวดศีรษะ. บทว่า กณฺณเตลํ ได้แก่หุงน้ำมันยาเพื่อสมานหู หรือเพื่อบำบัด แผล. บทว่า เนตฺตปฺปานํ ได้แก่น้ำมันหยอดตา. บทว่า นตฺถุกมฺมํ ได้แก่ใช้น้ำมันปรุงเป็นยานัตถุ์. บทว่า อญฺชนํ ได้แก่ปรุงยาทากัดเป็นด่างสามารถลอกได้ ๒ หรือ ๓ ชั้น. บทว่า ปจฺจญฺชนํ ได้แก่ปรุงยาเย็นระงับ. บทว่า สาลากิยํ ได้แก่เครื่องมือของจักษุแพทย์ บทว่า สลฺลกตฺติยํ ได้แก่เครื่องมือของศัลยแพทย์. กิจกรรมของแพทย์รักษาโรคเด็ก เรียกว่า กุมารเวชกรรม. ด้วยคำว่า มูลเภสชฺชานํ อนุปฺปทานํ (ใส่ยา) นี้ พระผู้มี พระภาคเจ้าทรงแสดงถึงกายบำบัด. บทว่า โอสธีนํ ปฏิโมกฺโข ได้แก่ใส่ด่างเป็นต้น เมื่อแผลได้ที่ ควรแก่ด่างเป็นต้นนั้น ก็เอาต่างเป็นต้นนั้นออกไป. จบมหาศีลเพียงเท่านี้ พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้น ทรงพรรณนาศีล ๓ ประการโดยพิสดาร โดยอนุสนธิ แห่งคำสรรเสริญที่ พรหมทัตมาณพ กล่าว ด้วยประการฉะนี้ แล้ว บัดนี้ ทรงเริ่มประกาศความว่างเปล่าโดยนัยมีอาทิว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย ยังมีธรรมอื่น ๆ ที่ลึกซึ้ง เห็นได้ยาก รู้ตามได้ยาก ดังนี้ โดยอนุสนธิแห่งคำสรรเสริญที่ภิกษุสงฆ์กล่าว.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ