ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค
จบวรรณนาความของคำเป็นนิทานแห่งพระสตรี บัดนี้ ถึงลำดับโอกาสที...
หมวด: สุตตันตปิฎก ฝ่าย: ทีฆนิกาย ลำดับ: 144 อ้างอิง: DN 144 ประเภท: sutta
เนื้อหา
จบวรรณนาความของคำเป็นนิทานแห่งพระสตรี บัดนี้ ถึงลำดับโอกาสที่จะพรรณนาพระสูตรที่ พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงยกขึ้นแสดงโดยนัยมีอาทิว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชนเหล่าอื่นจะพึง ติเราก็ดี ดังนี้ . ก็การพรรณนาพระสูตรนี้นั้น เมื่อได้พิจารณาเหตุที่ทรง ตั้งพระสูตรแล้วจึงกล่าวย่อมแจ่มแจ้ง ฉะนั้น ข้าพเจ้าจักวิจารณ์เหตุที่ทรง ตั้งพระสูตรเสียก่อน. ก็เหตุที่ทรงตั้งพระสูตรมี ๔ ประการ คือ ๑. อัตตัชฌาสยะ เป็นไปตามพระอัธยาศัยของพระองค์ ๒. ปรัชฌาสยะ เป็นไปตามอัธยาศัยของผู้อื่น ๓. ปุจฉาวสิกะ เป็นไปด้วยอำนาจการถาม ๔. อัตถุปปัตติกะ เป็นไปโดยเหตุที่เกิดขึ้น ในบรรดาเหตุ ๔ ประการนั้น พระสูตรเหล่าใดที่คนเหล่าอื่นมิได้ ทูลอาราธนา พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสเทศนาโดยพระอัธยาศัยของพระ องค์แต่ลำพังอย่างเดียว มีอาทิอย่างนี้ คือ อากังเขยยสูตร วัตถสูตร มหาสติปัฏฐานสูตร มหาสฬายตนวิภังคสูตร อริยวังสสูตร ส่วนแห่ง สัมมัปปธานสูตร ส่วนแห่งอิทธิบาท อินทรีย์ พละ โพชฌงค์ และ มรรค พระสูตรเหล่านั้น ชื่อว่ามีเหตุที่ทรงตั้งเป็นไปตามพระอัธยาศัยของ พระองค์. อนึ่ง พระสูตรเหล่าใดที่ พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสด้วยสามารถแห่ง อัธยาศัยของผู้อื่น เล็งดูอัธยาศัยความพอใจ ความชอบใจ อภินิหาร และภาวะที่จะตรัสรู้ได้ ของชนเหล่าอื่นอย่างนี้ว่า ธรรมบ่มวิมุติของ ราหุล แก่กล้าแล้ว ถ้ากระไรเราพึงแนะนำ ราหุล ในอาสวักขยธรรมให้สูงขึ้น ดังนี้แล้ว มีอาทิอย่างนี้ คือ จุลลราหุโลวาทสูตร มหาราหุโลวาทสูตร ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ธาตุวิภังคสูตร พระสูตรเหล่านั้น ชื่อว่ามีเหตุ ทรงตั้งเป็นไปตามอัธยาศัยของผู้อื่น.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ