พระวินัยปิฎก ปริวาร
สองบทว่า สุทฺธํ พฺรหฺมจารึ ได้แก่ ภิกษุผู้ขีณาสพ
หมวด: วินัยปิฎก ฝ่าย: ปริวาร ลำดับ: 390 อ้างอิง: Prv. 390 ประเภท: explanation
เนื้อหา
สองบทว่า อิทมปฺปหาย ได้แก่ ไม่สละลัทธิมีความเป็นผู้ปฏิญ- ญาว่า ตนเป็นพรหมจารีบุคคลเป็นต้นนั่น. สองบทว่า สุทฺธํ พฺรหฺมจารึ ได้แก่ ภิกษุผู้ขีณาสพ. สองบทว่า ปาตพฺยตํ อาปชฺชติ ได้แก่ ถึงความเป็นผู้ตกไปคือ การเสพ. แต่เพราะพระบาลีว่า อิทมปฺปหาย บุคคลนั้น พึงละความปฏิญญา ว่าตนเป็นพรหมจารีบุคคลนั้นเสียแล้ว ขอขมาพระขีณาสพเสียว่า ข้าพเจ้ากล่าว เท็จ ขอท่านจงอดโทษแก่ข้าพเจ้า แล้วสละลัทธิที่ว่า โทษในกามทั้งหลายไม่มี เสีย ทำการชำระคติให้สะอาด. อกุศลทั้งหลายด้วย รากเหง้าทั้งหลาย ชื่อว่าอกุศลมูล อีกอย่างหนึ่ง รากเหง้าของอกุศลทั้งหลาย ชื่อว่าอกุศลมูล. แม้ในกุศลมูล ก็นัยนี้แล. ความประพฤติชั่วหรือความประพฤติผิดรูป ชื่อว่าทุจริต. ความประพฤติเรียบร้อยหรือความพระพฤติที่ดี ชื่อว่าสุจริต. ทุจริต ที่ทำด้วยกายอันเป็นทางสำหรับทำ ชื่อว่ากายทุจริต. ในบททั้งปวง ก็นัยนี้แล. คำที่เหลือ นับว่าชัดเจนแล้ว เพราะมีนัย ดั่งกล่าวแล้วในที่นั้น ๆ ฉะนี้แล. (พรรณนาหมวด ๔) [ว่าด้วยประเภทของอาบัติ] วินิจฉัยในหมวด ๔ พึงทราบดังนี้:- ข้อว่า สกวาจาย อาปชฺชติ ปรวาจาย วุฏฺาติ มีความว่าภิกษุ ต้องอาบัติต่างโดยชนิดมีปทโสธัมมาบัติเป็นอาทิ เนื่องด้วยวจีทวาร ถึงสถาน ที่ระงับด้วยติณวัตถารกะแล้ว ย่อมออกด้วยกรรมวาจาของภิกษุอื่น.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ