พระวินัยปิฎก จุลวรรค
ข้อว่า น อายตเกเนว ปปาโต โหติ มีความว่า มหาสมุทร เป็นของลึกโ...
หมวด: วินัยปิฎก ฝ่าย: ขันธก ลำดับ: 396 อ้างอิง: Cv. 396 ประเภท: explanation
เนื้อหา
ข้อว่า น อายตเกเนว ปปาโต โหติ มีความว่า มหาสมุทร เป็นของลึกโตรกแต่แรกหามิได้ คือ เป็นของลึกโดยลำดับ. ข้อว่า ิตธมฺโม เวลํ นาติวตฺตติ มีความว่า มหาสมุทรไม่ล้น ฝั่ง คือคันแดนเป็นที่ลงและขึ้นแห่งคลื่นทั้งหลาย. สองบทว่า ตีรํ วาเหติ มีความว่า คลื่นย่อมพัดขึ้นฝั่ง คือซัด ขึ้นบก. บทว่า อญฺาปฏิเวโธ ได้แก่ ความตรัสรู้พระอรหัต. คำว่า ฉนฺนมติวสฺสติ นี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสหมายเอาเนื้อ ความนี้ว่า เมื่อต้องอาบัติแล้วปกปิดไว้ ชื่อว่าต้องอาบัติใหม่อื่น. คำว่า วิวฏํ นาติวสฺสติ นี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสหมายเอาเนื้อ ความนี้ว่า ต้องอาบัติแล้วเปิดเผยเสีย ชื่อว่าไม่ต้องอาบัติอื่น. วินิจฉัยในข้อว่า ปิตํ โหติ ปาฏิโมกฺขํ นี้ พึงทราบดังนี้:- ปาฏิโมกข์ที่เป็นอันงดก่อนหรือภายหลังก็มี ที่ไม่เป็นอันงดก่อนหรือ ภายหลังก็มี, แต่ปาฏิโมกข์ที่งดในเขตเท่านั้น จึงเป็นอันงด; เพราะฉะนั้น ปาฏิโมกข์อันสงฆ์พึงงดเพียงที่สวด เร อักษรในคำนี้ว่า สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ อชฺชุโปสโถ ปณฺณรโส ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, สงฺโฆ อุโปสถํ กเรยฺย นี้แล ชื่อว่าเขต. แต่ครั้นสวด ย อักษรแล้ว จึงงด ชื่อว่างดภายหลัง. เมื่อคำว่า สุณาตุ เม ยังไม่ทันได้เริ่ม เมื่องดเสีย เป็นอันงดก่อน.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ