พระวินัยปิฎก จุลวรรค
หลายบทว่า ปีฏฺิ เม อาคิลายติ มีความว่า หลังของเรา ย่อม เมื่...
หมวด: วินัยปิฎก ฝ่าย: ขันธก ลำดับ: 311 อ้างอิง: Cv. 311 ประเภท: explanation
เนื้อหา
หลายบทว่า ปีฏฺิ เม อาคิลายติ มีความว่า หลังของเรา ย่อม เมื่อย เพราะมีเวทนากล้า ด้วยการนั่งนาน. หลายบทว่า ตมหํ อายมิสฺสามิ มีความว่า เราจักเหยียดหลังนั้น. ความรู้จิตของผู้อื่นอย่างนี้ว่า ใจของท่านเป็นอย่างนี้บ้าง ใจของท่าน เป็นอย่างนั้นบ้าง ดังนี้ แล้วแสดงธรรมพอเหมาะเจาะแก่จิตของผู้อื่นนั้น ชื่อ ว่า การพร่ำสอนมีการดักใจเป็นอัศจรรย์. บทว่า มมานุกุพฺพํ มีความว่า เมื่อทำกิริยาเลียนเรา. บทว่า กปโณ ความว่า ถึงทุกข์แล้ว . บทว่า มหาวราหสฺส ความว่า เมื่อพญาช้าง. บทว่า มหึ วิกุพฺพโต ความว่า ทำลายแผ่นดิน. สองบทว่า ภึสํ ฆสานสฺส ความว่า เคี้ยวกินเหง้า (บัว). ในคำว่า นทีสุ ชคฺคโต นี้ มีเนื้อความว่า ได้ยินว่า พญาช้าง นั้น เมือลงสู่สระโบกขรณี อันมีนามว่า นที นั้น เล่นอยู่ในเวลาเย็น ชื่อ ว่ายังราตรีทั้งปวงให้ผ่านไป คือทำความเป็นผู้ตื่น. ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า เล่นอยู่ในน้ำ. บาทคาถาว่า อสนฺทิทฺโธ จ อกฺขาติ มีความว่า เป็นผู้ไม่มีความ สงสัยบอกเล่า คือผู้บอกประกอบด้วยอำนาจแห่งถ้อยคำอันสืบต่อกันตามลำดับ. เทวทัตจะเกิดในอบาย เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าเป็นชาวอบาย. เธอเป็นชาวนรก ก็เหมือนกัน. เทวทัตจักตั้งอยู่ตลอดกัป (ในนรก) เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ผู้ตั้งอยู่ตลอดกัป.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ