พระวินัยปิฎก จุลวรรค
สองบทว่า อุลฺโลกํ อกริตวา มีความว่า ไม่ปูผ้ารองไว้ข้างใต้
หมวด: วินัยปิฎก ฝ่าย: ขันธก ลำดับ: 166 อ้างอิง: Cv. 166 ประเภท: explanation
เนื้อหา
สองบทว่า อุลฺโลกํ อกริตวา มีความว่า ไม่ปูผ้ารองไว้ข้างใต้. สองบทว่า โผสิตุํ มีความว่า เราอนุญาตให้เอาน้ำย้อมหรือขมิ้น แต้มข้างบน. บทว่า ภิตฺติกมฺมํ มีความ ว่า เราอนุญาต ให้ทำรอยเป็นทาง ๆ บน เปลือกฟูก. บทว่า หตฺถภิตฺตึ มีความว่า เราอนุญาตให้เจิมหมายรอยด้วยนิ้ว ทั้ง ๕. บทว่า อิกฺกาสํ ได้แก่ ยางไม้หรือยางผสม. บทว่า ปิฏฺมทฺทํ ได้ เก่ แป้งเปียก. บทว่า กุณฺฑกมตฺติกํ ได้แก่ ดินเหนียวปนรำ. บทว่า สาสปกุฏํ ได้แก่ แป้งเมล็ดพรรณผักกาด. บทว่า สิตฺถเตลกํ ได้แก่ ขี้ผึงเหลว. สองบทว่า อจฺจุสฺสนฺนํ โหติ มีความว่า เป็นหยด ๆ ติดอยู่. บทว่า ปจฺจุทฺธริตุํ ได้แก่ เช็ด บทว่า ลณฺฑมตฺติกํ ได้แก่ ดินเหนียว คือ ขุยไส้เดือน. บทว่า กสาวํ ได้แก่ น้ำฝาดแห่งมะขามป้อมและสมอ. วินิจฉัยในคำว่า น ภิกฺขเว ปฏิภาณจิตฺตํ นี้ พึงทราบดังนี้ :- รูปสตรีและบุรุษอย่างเดียวเท่านั้น อันภิกษุไม่ควรให้ทำ หามิได้ รูป- สัตว์ดิรัจฉาน โดยที่สุดแม้รูปไส้เดือนภิกษุไม่ควรทำเองหรือสั่งว่า ท่านจงทำ ย่อมไม่ได้แม้เพื่อสั่งว่า อุบาสก ท่านจงทำคนเฝ้าประตู. แต่ยอมให้ใช้ผู้อื่น เขียนเรื่องทั้งหลายซึ่งน่าเลื่อมใส มีปกรณ์ชาดกแลอสติสทานเป็นต้น หรือซึ่ง ปฎิสังยุตด้วยความเบื่อหน่าย, ทั่งยอมให้ทำเองซึ่งมาลากรมเป็นต้น .
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ