พระวินัยปิฎก จุลวรรค
วินิจฉัยในเสนาสนักขันธกะ พึงทราบดังนี้ :- บทว่า เสนาสนะเป็นข...
หมวด: วินัยปิฎก ฝ่าย: ขันธก ลำดับ: 159 อ้างอิง: Cv. 159 ประเภท: explanation
เนื้อหา
วินิจฉัยในเสนาสนักขันธกะ พึงทราบดังนี้ :- บทว่า เสนาสนะเป็นของยังมิได้ทรงบัญญัติ ได้แก่ เป็นของ ยังมิได้อนุญาต . ที่อยู่ที่เหลือ พ้นจากเรือนมุงแถบเดียวเป็นต้นไป ชื่อวิหาร. เรือนมุงแถบเดียวนั้น ได้แก่ เรือนที่โค้งดังปีกครุฑ. เรือนโล้นนั้น ได้แก่ ปราสาทนั่งเอง แต่มีเรือนยอดตั้งอยู่บนพื้น บนอากาศ. ถ้ำ นั้น ได้แก่ ถ้ำอิฐ ถ้ำศิลา ถ้ำไม้ ถ้ำดิน คำว่า เพื่อสงฆ์ทั้ง ๔ ทิศที่มาแล้ว และยังไม่มา คือเพื่อสงฆ์ ผู้อยู่ใน ๔ ทิศ ทั้งที่มาแล้ว ทั้งที่ยังมิได้มา. วินิจฉัยในอนุโมทนาคาถา พึงทราบดังนี้ :- สองบทว่า เย็น ร้อน พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่าด้วยอำนาจฤดูผิด ส่วนกัน. ลมเจือหยาดน้ำ ท่านเรียกว่า ลมในสิสิรฤดู ในคำนี้ว่า สิสิเร จาปิ วุฎิโย. ฝนนั้น คือ ฝนที่เกิดแต่เมฆโดยตรงนั่นเอง. บทเหล่านี้ทั้งหมด พึงประกอบกับบทนี้เทียวว่า ปฏิหนติ . บทว่า ปฏิหฺติ ได้แก่ ลมและแดดอันวิหารย่อมป้องกัน. บทว่า เลณตถ คือ เพื่อหลีกเร้นอยู่. บทว่า สุขตถํ คือ เพื่อความอยู่สบาย เพราะไม่มีอันตราย มีเย็น เป็นต้น . สองบทนี้ว่า ฌายิตุญจ วิปสสิตุํ พึงประกอบกับบทนี้เทียวว่า สุขตถฺจ . จริงอยู่ ท่านกล่าวคำอธิบายดังนี้ :- การถวายวิหาร เพื่อความสุข. การถวายวิหารเพื่อความสุข เป็นไฉน ? ความสุขใด มีเพื่อเพ่งพินิจ และเพื่อเห็นแจ้ง, การถวายวิหารเพื่อความสุขนั้น.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ