พระวินัยปิฎก มหาวรรค
วินิจฉัยในจีวรขันธกะ พึงทราบดังนี้:- บทว่า ปทกฺขา ได้แก่ เฉี...
หมวด: วินัยปิฎก ฝ่าย: ขันธก ลำดับ: 317 อ้างอิง: Mv. 317 ประเภท: explanation
เนื้อหา
วินิจฉัยในจีวรขันธกะ พึงทราบดังนี้:- บทว่า ปทกฺขา ได้แก่ เฉียบแหลม คือ ฉลาด. ตอบว่า พวกมนุษย์ผู้มีความต้องการ. ก็พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า อตฺถิกานํ อตฺถิกานํ มนุสฺสานํ ดังนี้ เพราะทรงใช้ฉัฏฐีวิภัตติ ในอรรถแห่งตติยาวิภัตติ. หลายบทว่า ปญฺาสาย จ รตฺตึ คจฺฉติ มีความว่า นางอัมพปาลี คณิกาถือเอาทรัพย์ ๕๐ กหาปณะแล้วไปคืนหนึ่ง ๆ. บทว่า เนคโม ได้แก่ หมู่กุฎุมพี. ข้อว่า สาลวติ กุมารึ คณิกํ วุฏฺาเปสิ มีความว่า ทวยนาครให้ ทรัพย์สองแสน พระราชาพระราชทานสามแสน และแดงกำหนดอารามอุทยาน และพาหนะเป็นต้นต้น อย่างอื่นแล้ว ให้นางสาลวดีรับรอง อธิบายว่า ทรงตั้งไว้ ในตำแหน่งนางนครโสภิณี. หลายบทว่า ปฏิสเตน จ รตฺติ คจฺฉติ มีความว่า ไปอยู่ร่วมกัน คืนละ ๑๐๐ กหาปณะ. สองบทว่า คิลานํ ปฏิเวเทยฺยํ มีความว่า เราพึงให้ทราบความ ที่เราเป็นคนเจ็บ. บทว่า กตฺตรสุปฺเป ได้แก่ กระดังเก่า. บทว่า ทิสาปาโมกฺโข มีความว่า เป็นคนที่มีชื่อเสียง คือเป็น ใหญ่ มีคนรู้จักทั่วทุกทิศ. เพราะเหตุไร ? ชีวกจึงถามว่า ข้าแต่สมมติเทพ ใครเป็นมารดาของ หย่อมฉัน ? ได้ยินว่า เด็กหลวงเหล่าอื่น ซึ่งเล่นอยู่ด้วยกัน เมื่อเกิดทะเลาะกัน ขึ้น ย่อมกล่าวกะชีวกนั้นว่า เจ้าลูกไม่มีแม่ ไม่มีพ่อ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ