พระวินัยปิฎก มหาวรรค
บทว่า กุสโล ได้แก่ ผู้ฉลาดในการดีดพิณ
หมวด: วินัยปิฎก ฝ่าย: ขันธก ลำดับ: 41 อ้างอิง: Mv. 41 ประเภท: explanation
เนื้อหา
บทว่า กุสโล ได้แก่ ผู้ฉลาดในการดีดพิณ. สองบทว่า วีณาย ตนฺติสฺสเร ได้แก่ เสียงแห่งสายพิณ. บทว่า อจฺจายิกา ได้แก่ เป็นสายที่ขึงตึงนัก คือกวดเขม็งนัก บทว่า สรวตี ได้แก่ สมบูรณ์ด้วยเสียง. บทว่า กมฺมุญฺา ได้แก่ ควรแก่การงาน. บทว่า อติสิถิลา ได้แก่ เป็นสายที่หย่อนนัก. สามบทว่า สเม คุเณ ปตฏฺฐิตา ได้แก่ ขึงกะให้เสียงเป็นกลาง ๆ. สองบทว่า วิริยสมถํ อธิฏฺาฐาหิ มีความว่า ท่านจงอธิษฐานสมถะ อันสัมปยุตด้วยความเพียร, อธิษฐานว่า จงประกอบด้วยความสงบเนื่องด้วย ความเพียร. สามบทว่า อินฺทฺริยานญฺจ สมตํ ปฏิวิชฺฌ มีความว่า จงทราบ ข้อที่อินทรีย์ทั้งหลายมีสัทธาเป็นต้น ต้องเป็นของเสมอ ๆ กัน คือเท่า ๆ กัน คือจงเข้าใจข้อที่อินทรีย์ทั้งหลายที่คนประกอบอยู่ บรรดาอินทรีย์เหล่านั้น สัทธาและปัญญา และปัญญากับสัทธา ความเพียรกับสมาธิ และสมาธิกับ ความเพียร ต้องพอดี ๆ กัน. ข้อว่า ตตฺถ จ นิมิตฺตํ คณฺหาหิ มีความว่า เมื่อความสม่ำ เสมอกันนั้นมีอยู่, นิมิตเป็นราวกะเงาในกระจกพึงเกิดขึ้น ท่านจงถือเอา นิมิตนั้น คือ สมถนิมิต วิปัสสนานิมิต มรรคนิมิต ผลนิมิต ความว่า จง ให้นิมิตนั้นเกิด. สองบทว่า อญฺํ พฺยากเรยฺยํ มีความว่า เราพึงให้พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงทราบว่า เราเป็นอรหันต์.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ