พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์
ปาราชิก 10
หมวด: วินัยปิฎก ฝ่าย: ภิกขุนีวิภังค์ ลำดับ: 10 อ้างอิง: Bhikkhunī 10 ประเภท: rule
เนื้อหา
แก้อรรถปฐมปาราชิกสิกขาบทของพวกภิกษุณี ในคำว่า เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ ฯ เป ฯ สาฬฺโห มิคารนตฺตา นี้ คำว่า สาฬฺโห เป็นชื่อของมิคารนัดดานั้น เพราะเขาเป็นหลานของนางวิสาขามิคารมารดา. ด้วยเหตุนั้น พระธรรม สังคาหกาจารย์จึงกล่าวว่า มิคารนตฺตา . บทว่า นวกมฺมิกํ แปลว่า ผู้อำนวยนวกรรม. บทว่า ปณฺฑิตา แปลว่า ผู้ประกอบด้วยความเป็นบัณฑิต. บทว่า พฺยตฺตา แปลว่า ประกอบด้วยความเป็นผู้เฉียบแหลม. บทว่า เมธาวินี ได้แก่ ผู้ประกอบด้วยปัญญามีสติเป็นหลักในการ เรียนบาลี (และ) ด้วยสติปัญญาเป็นหลักในการเรียนอรรถกถา. บทว่า ทกฺขา แปลว่า ผู้หลักแหลม ความว่า ผู้มีปกติ ทำงานที่ ควรทำได้รวดเร็ว ไม่ผิดพลาด. บทว่า อนลสา แปลว่า ผู้ปราศจากความเกียจคร้าน. บทว่า ตตฺรูปายาย แปลว่า เป็นทางดำเนินในการงานเหล่านั้น. บทว่า วีมํสาย แปลว่า ด้วยปัญญาเลือกเฟ้นการงานที่ควรทำ. บทว่า สมนฺนาคตา แปลว่า ประกอบพร้อม. สองบทว่า อลํ สํวิธาตุํ ได้แก่ เป็นผู้สามารถเพื่อทำการงานนั้น. สองบทว่า อลํ สํวธาตุํ ได้แก่ เป็นผู้สามารถแม้จะจัดการอย่างนี้ ว่า การงานนี้จงเป็นอย่างนี้ และการงานนี้จงเป็นอย่างนั้น. สองบทว่า กตากตํ ชานิตุํ คือ เพื่อรู้งานที่ทำแล้ว และยังมิได้ทำ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ