พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ สังฆาทิเสสกัณฑ์
ปาราชิก 415
หมวด: วินัยปิฎก ฝ่าย: มหาวิภังค์ ลำดับ: 415 อ้างอิง: Saṅghādisesa 415 ประเภท: rule
เนื้อหา
จบทุติยปาราชิกวรรณนา ในวินัยสังวรรณนา ชื่อสมันตปาสาทิกา [ คาถาสรูปทุติยปาราชิกสิกขาบท ] ในทุติยปาราชิกสิกขาบทนี้ มีอนุศาสนี ดังต่อไปนี้ ทุติยปาราชิกสิกขาบทนี้ใด อันพระ ชินเจ้าผู้ไม่เป็นที่ ๒ มีกิเลสอันพ่ายแพ้แล้ว บทว่า ยํ วิตกฺกํ อากงฺขิสฺสติ แปลว่า เธอจักจำนงวิตกใดนี้ พระ- ผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเพื่อแสดงถึงลักษณะของความเป็นผู้ชำนาญ. เพราะว่า บุคคลนี้ ครั้งก่อน อยากจะตรึกวิตกใด ย่อมตรึกวิตกนั้นไม่ได้ ไม่ประสงค์ จะตรึกวิตกใด ย่อมตรึกวิตกนั้นได้ แต่บัดนี้ เพราะความเป็นผู้ชำนาญแล้ว เธอเป็นผู้ใคร่เพื่อจะตรึกถึงวิตกใด ย่อมตรึกถึงวิตกนั้นได้ ไม่ต้องการตรึก วิตกใด ก็ไม่ต้องตรึกวิตกนั้น เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า เธอจักจำนงวิตกใดก็จักตรึกวิตกนั้นได้ จักไม่จำนงวิตกโคก็จักไม่ตรึกวิตกนั้น ได้ ดังนี้. บทว่า อจฺเฉชฺชิ ตณฺหํ แปลว่า ตัดตัณหาได้แล้วเป็นต้นนี้ ได้ กล่าวไว้ในสัพพาสวสูตรแล้ว แล. จบอรรถกถาวิตักกสัณฐานสูตรที่ ๑๐ จบอรรถกถาวรรคที่ ๒ ๑. จูฬสีหนาทสูตร พร้อมทั้งอรรถกถา ๒. มหาสีหนาทสูตร พร้อมทั้งอรรถกถา ๓. มหาทุกขักขันธสูตร พร้อมทั้งอรรถกถา ๔. จูฬทุกขักขันธสูตร พร้อมทั้งอรรถกถา ๕. อนุมานสูตร พร้อมทั้งอรรถกถา ๖. เจโตขีลสูตร พร้อมทั้งอรรถกถา ๗. วนปัตถสูตร พร้อมทั้งอรรถกถา ๘. มธุปิณฑิกสูตร พร้อมทั้งอรรถกถา ๙. เทวธาวิตักกสูตร พร้อมทั้งอรรถกถา ๑๐. วิตักกสัณฐานสูตร พร้อมทั้งอรรถกถา ทรงประกาศแล้วในพระศาสนานี้, สิกขาบท อื่นไร ๆ ที่มีนัยอันซับซ้อนมากมาย มีเนื้อ ความและวินิจฉัยลึกซึ่ง เสมอด้วยทุติย- ปาราชิกสิกขาบทนั้น ย่อมไม่มี. เพราะเหตุ นั้น เมื่อเรื่องหยั่งลงแล้ว ภิกษุผู้รู้ทั่วถึง พระวินัย จะทำการวินิจฉัยในเรื่องที่หยั่งลง แล้วนี้ ด้วยความอนุเคราะห์พระวินัย พึง พิจารณาพระบาลีและอรรถกถาพร้อมทั้ง อธิบาย โดยถ้วนถี่ อย่าเป็นผู้ประมาท ทำ การวินิจฉัยเถิด. ในกาลไหน ๆ ไม่พึงทำ ความอาจหาญในการซื้ออาบัติ, ควรใส่ใจว่า เราจักเห็นอนาบัติ. อนึ่ง แม้เห็นอาบัติแล้ว อย่าเพ่อพูดเพรื่อไปก่อน พึงใคร่ครวญและ หารือกับท่านผู้รู้ทั้งหลายแล้ว จึงปรับอาบัติ นั้น. อีกประการหนึ่ง ภิกษุทั้งหลายผู้เป็น ปุถุชนในศาสนานี้ ย่อมเคลื่อนจากคุณ คือ ความเป็นสมณะ ด้วยอำนาจแห่งจิต ที่มัก กลับกลอกเร็ว ในเพราะเรื่องแม้ที่ควร.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ