เล่มที่ 85
ปัจจัย มีวิสัชนา ๑๓ วาระ อย่างนี้ คือ มีกุศลเป็นมูล ๓ วาระ ค...
หมวดหมู่: พระอภิธรรมปิฎก ประเภทเนื้อหา: อภิธรรม ลำดับที่: 470
เนื้อหา
สองบทว่า อตฺถิยา เตรส ความว่า ในอัตถิปัจจัย มีวิสัชนา ๑๓ วาระ อย่างนี้ คือ มีกุศลเป็นมูล ๓ วาระ คือ กุศลกับกุศลเป็นปัจจัยโดย สหชาตะ อัพยากตะกับกุศลเป็นปัจจัยโดยสหชาตะและปัจฉาชาตะ กุสลา- พยากตะกับกุศลเป็นปัจจัยโดยสหชาตะอย่างเดียว ที่มีอกุศลเป็นมูล ก็มี ๓ วาระเหมือนกัน แต่ อัพยากตะกับอัพยากตะ เป็นปัจจัยโดยสหชาตะ ปุเร- ชาตะ ปัจฉาชาตะ อาหาระ และอินทริยปัจจัย กุศลและอัพยากตะ และ อกุศลกับอัพยากตะ เป็นปัจจัยโดยวัตถารัมมณปุเรชาตปัจจัย กุศลและ อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่กุศลโดยสหชาตะและปุเรชาตะ อกุศลและ อัพยากตะ นั้นนั่นเทียว เป็นปัจจัยแก่อัพยากตะก็เหมือนกัน โดยสหชาตะ ปัจฉาชาตะ อาหาระ และอินทริยปัจจัย อกุศลและอัพยากตะ เป็นปัจจัย แก่อกุศลโดยสหชาตะ ปุเรชาตะ และ อกุศลและอัพยากตะ นั้นนั่นเทียว เป็นปัจจัยแก่อัพยากตะโดยสหชาตะ ปัจฉาชาตะ อาหาระ และอินทริย- ปัจจัย. ใน นัตถิปัจจัย และ วิคตปัจจัย มีวิสัชนา ๗ วาระ เหมือน อนันตรปัจจัย และสมนันตรปัจจัย. ในคำนี้ว่า อวิคเต เตรส คือ ใน อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ เหมือนอัตถิปัจจัย. ในปัญหาวาระอนุโลมนี้ มีการกำหนดวิธีนับ ๗ อย่าง อย่างนี้คือ วิสัชนา ๑ วาระ ๓ วาระ ๕ วาระ ๗ วาระ ๙ วาระ ๑๐ วาระ ๑๓ วาระ. ในจำนวนวิสัชนา ๗ อย่างเหล่านั้น วิสัชนา ๑ วาระ มี ๑ ปัจจัย เท่านั้น ด้วยอำนาจของวิปากปัจจัย.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน