เล่มที่ 85
กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรม ด้วยอำนาจ ของอารัมมณปัจจัย ค...
หมวดหมู่: พระอภิธรรมปิฎก ประเภทเนื้อหา: อภิธรรม ลำดับที่: 341
เนื้อหา
๑๐. กุศลขันธ์ทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่อิทธิวิธญาณ เจโตปริย- ญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ยถากัมมูปคญาณ และอนาคตังสญาณ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย. [๔๘๘] ๒. กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรม ด้วยอำนาจ ของอารัมมณปัจจัย คือ ๑. บุคคลให้ทาน สมาทานศีล กระทำอุโบสถกรรม แล้ว ยินดีเพลิดเพลินซึ่งกุศลนั้น เพราะปรารภกุศลนั้น ราคะ ทิฏฐิ วิจิกิจฉา อุทธัจจะ และโทมนัส ย่อมเกิดขึ้น. ๒. บุคคลยินดีเพลิดเพลิน ซึ่งกุศลทั้งหลายที่ตนสั่งสมไว้แล้ว ในกาลก่อน เพราะปรารภกุศลนั้น ราคะ ทิฏฐิ วิจิกิจฉา อุทธัจจะ และโทมนัส ย่อมเกิดขึ้น. ๓. บุคคลออกจากฌานแล้ว ยินดีเพลิดเพลินซึ่งฌาน เพราะ ปรารภฌานนั้น ราคะ ทิฏฐิ วิจิกิจฉา อุทธัจจะ ย่อเกิดขึ้น, สำหรับ ท่านผู้มีวิปฏิสาร เมื่อฌานเสื่อมแล้ว โทมนัส ย่อมเกิดขึ้น. [๔๘๙] ๓. กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ด้วยอำนาจ ของอารัมมณปัจจัย คือ ๑. พระอรหันต์ออกจากมรรคแล้ว พิจารณามรรค, พิจารณา ถึงกรรมที่สั่งสมไว้ดีแล้วในกาลก่อน, พิจารณาเห็นแจ้งซึ่งกุศล โดยความ เป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา, รู้ซึ่งจิตของท่านผู้มีความพร้อม เพรียงด้วยกุศลจิต ด้วยเจโตปริยญาณ. ๒. พระเสขบุคคล หรือปุถุชนก็ตาม พิจารณาเห็นแจ้งซึ่ง กุศล โดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา เมื่อกุศลดับไป แล้ว ตทารัมมณจิตอันเป็นวิบาก ย่อมเกิดขึ้น.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน