เล่มที่ 73
ไม่ไกลหิมวันตประเทศ มีภูเขาชื่อว่าธัมมิกะ เราก็ทำอาศรม สร้าง...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 162
เนื้อหา
ไม่ไกลหิมวันตประเทศ มีภูเขาชื่อว่าธัมมิกะ เราก็ทำอาศรม สร้างบรรณศาลา. ณ ที่นั้น เราก็สร้างที่จงกรม อันเว้นโทษ ๕ ประการ รวบรวมกำลังแห่งอภิญญา อันประกอบด้วย คุณ ๘ ประการ. เราสละผ้า อันมีโทษ ๙ ประการไว้ ณ ที่นั้น นุ่งผ้าเปลือกไม้ อันมีคุณ ๑๒ ประการ. เราสละบรรณศาลา อันเกลื่อนด้วยโทษ ๘ ประ- การ เข้าอาศัยโคนไม้ อันประกอบด้วยคุณ ๑๐ ประการ เราสละธัญชาติ ที่หว่านที่ปลูก โดยมิได้เหลือ เลย บริโภคแต่ผลไม้ที่มีอยู่ตามธรรมชาติ อันพรั่ง พร้อมด้วยคุณเป็นอันมาก. เราตั้งความเพียรในที่นั้น ด้วยการนั่งยืนและเดิน ก็ได้บรรลุกำลังแห่งอภิญญาภายใน ๗ วัน เท่านั้น. แก้อรรถ บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เอวาหํ ตัดบทว่า เอวํ อหํ ความว่า เราคิดโดยประการที่กล่าวมาแล้วในหนหลัง. บทว่า นาถานาถามํ ความว่า เราให้แก่คนที่มีที่พึ่งและคนที่ไม่มีที่พึ่ง คือทั้งคนมั่งมี ทั้งคนยากจน พร้อม ทั้งซุ้มประตูและเรือน ด้วยกล่าวว่า ผู้ต้องการก็จงรับเอา. บทว่า หิมวนฺตสฺสา- วิทูเร ได้แก่ ในที่ไม่ไกล คือใกล้ขุนเขาหิมวันต์. บทว่า ธมฺมิโก นาม ปพฺพโต ได้แก่ ภูเขามีชื่ออย่างนี้. ถามว่า เพราะเหตุไร ภูเขาลูกนี้จึงมีชื่อว่า ธัมมิกะ. ตอบว่า ก็พระโพธิสัตว์ทั้งหลายโดยมาก บวชเป็นฤาษี เข้าอาศัย ภูเขาลูกนั้นทำอภิญญาให้เกิดแล้วทำสมณธรรม เพราะฉะนั้นภูเขาลูกนั้นจึงได้ ปรากฏชื่อว่า ธัมมิกะ เพราะเป็นที่อาศัยแห่งบุคคลผู้มีสมณธรรม. ด้วยคำว่า อสฺสโม สุกโต มยฺหํ เป็นต้น ตรัสไว้เหมือนว่าสุเมธบัณฑิต สร้างอาศรม บรรณศาลาที่จงกรมด้วยฝีมือตนเอง แต่แท้จริง หาได้สร้างด้วยฝีมือตนเองไม่ ท้าวสักกเทวราชทรงส่งวิสสุกรรมเทพบุตรไปสร้าง มิใช่หรือ. แต่พระผู้มีพระ- ภาคเจ้าทรงหมายถึงผลสำเร็จนั้น ซึ่งเกิดด้วยบุญญานุภาพของพระองค์ในครั้งนั้น จึงตรัสเป็นต้นว่า ดูก่อนสารีบุตร ณ ภูเขานั้น เราทำอาศรม สร้างบรรณศาลา สร้างที่จงกรม อันเว้นโทษ ๕ ประการ ไว้ ณ ที่นั้น.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน