เล่มที่ 73
แสงสว่างในโลกมี ๔ ไม่มีข้อที่ ๕ คือดวงอาทิตย์ ส่องสว่างกลางว...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 36
เนื้อหา
แสงสว่างในโลกมี ๔ ไม่มีข้อที่ ๕ คือดวงอาทิตย์ ส่องสว่างกลางวัน ดวงจันทร์ส่องสว่างกลางคืน ส่วน ไฟส่องสว่างในที่นั้น ๆ ทั้งกลางวันกลางคืน พระ- สัมพุทธเจ้าทรงประเสริฐสุดแห่งแสงสว่าง แสงสว่าง นี้ยอดเยี่ยม. เพราะฉะนั้น จึงอธิบายว่า ผู้ทรงไว้ซึ่งความแล่นซ่านแห่งพระรัศมี ทางพระสรีระและทางพระปัญญาแม้ทั้งสองประการ. บทว่า อนฺติมเทหธาริโน ได้แก่ ผู้ทรงพระสรีระสุดท้ายที่สุด. อธิบายว่าไม่เกิดอีก. จะวินิจฉัยในบทว่า ตถาคตสฺส นี้ ดังนี้ :- พระผู้มีพระภาคเจ้า ท่านเรียกว่า ด้วยเหตุ ๘ ประการ อะไร บ้าง คือ ๑. ชื่อว่า ตถาคต เพราะเสด็จมาแล้วอย่างนั้น ๒. ชื่อว่า ตถาคต เพราะเสด็จไปแล้วอย่างนั้น ๓. ชื่อว่า ตถาคต เพราะทรงถึงลักษณะที่แท้ ๔. ชื่อว่า ตถาคต เพราะตรัสรู้ธรรมที่แท้ตามเป็นจริง ๕. ชื่อว่า ตถาคต เพราะทรงเห็นแต่ความจริง ๖. ชื่อว่า ตถาคต เพราะตรัสแต่คำจริง ๗. ชื่อว่า ตถาคต เพราะทรงทำจริง ๘. ชื่อว่า ตถาคต เพราะอรรถว่า ทรงครอบงำ. ถามว่า พระผู้มีพระภาคเจ้า ชื่อว่าตถาคต เพราะเสด็จมาแล้วอย่างนั้น เป็นอย่างไร. ตอบว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งหลาย มีพระวิปัสสีสัมมาสัมพุทธ- เจ้าเป็นต้น ทรงบำเพ็ญทานบารมี ทรงบำเพ็ญศีลบารมี เนกขัมมบารมี ปัญญา บารมี วิริยบารมี ขันติบารมี สัจจบารมี อธิษฐานบารมี เมตตาบารมีและอุเบก- ขาบารมี ทรงบำเพ็ญบารมี ๓๐ ทัศ คือบารมี ๑๐ เหล่านี้ อุปบารมี ๑๐ ปรมัตถ- บารมี ๑๐ ทรงสละมหาบริจาค ๕ เหล่านี้ คือบริจาคอวัยวะ บริจาคชีวิต บริจาคทรัพย์ บริจาคราชสมบัติ บริจาคบุตรภรรยา เสด็จมาแล้วด้วยอภินิหาร ใดอย่างใด พระผู้มีพระภาคเจ้าแม้ของเราทั้งหลายก็เสด็จมาแล้ว ด้วยอภินิหาร นั้น อย่างนั้น เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าตถาคต เหมือนอย่างที่ท่านกล่าวไว้ว่า ยเถว โลกมฺหิ วิปสฺสิอาทโย สพฺพญฺภาวํ มุนโย อิธาคตา ตถา อยํ สกฺยมุนีปิ อาคโต ตถาคโต วุจฺจติ เตน จกฺขุมา.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน