เล่มที่ 69
จบอรรถกถาจารวิหารนิเทศ จบอรรถกถาตติยสุตตันตนิเทศ พระสารีบุตร...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: พระสูตร ลำดับที่: 292
เนื้อหา
จบอรรถกถาจารวิหารนิเทศ จบอรรถกถาตติยสุตตันตนิเทศ พระสารีบุตรเถระตั้งสูตรที่ ๑ อีก แล้วชี้แจงอินทรีย์ทั้งหลายโดยอาการ อย่างอื่นอีก. ในบทเหล่านั้น บทว่า กตีหากาเรหิ เกนฏฺเน ทฏฺพฺพานิ อินทรีย์ ๕ เหล่านั้น พึงเห็นด้วยอาการเท่าไร ด้วยอรรถว่ากระไร คือ พึงเห็น ด้วยอาการเท่าไร. บทว่า เกนฏฺเน ทฏฺพฺพานิ พึงเห็นด้วยอรรถว่า กระไร พระสารีบุตรเถระถามถึงอาการที่พึงเห็นและอรรถที่พึงเห็น. บทว่า ฉหากาเรหิ เกนฏฺเน ทฏฺพฺพานิ คือพึงเห็นด้วยอาการ ๖ พึงเห็นด้วย อรรถกล่าวคืออาการ ๖ นั้นนั่นเอง. บทว่า อาธิปเตยฺยฏฺเน คือด้วยอรรถว่า ความเป็นใหญ่. บทว่า อาทิวิโสธนฏฺเน เป็นเครื่องชำระในเบื้องต้น คือ ด้วยอรรถว่าเป็นเครื่องชำระศีลอันเป็นเบื้องต้นแห่งกุศลธรรมทั้งหลาย. บทว่า อธิมตฺตฏฺเน ด้วยอรรถว่ามีประมาณยิ่ง ท่านกล่าวว่า อธิมตฺตํ เพราะ มีกำลังมีประมาณยิ่ง. บทว่า อธิฏฺานฺตเถน คือด้วยอรรถว่าตั้งมั่น. บทว่า ปริยาทานฏฺเน ด้วยอรรถว่าครอบงำ คือด้วยอรรถว่าสิ้นไป. บทว่า ปติฏฺาปกฏฺเน คือด้วยอรรถว่าให้ตั้งอยู่. พึงทราบวินิจฉัยในอาธิปไตยัตถนิเทศดังต่อไปนี้. บทมีอาทิว่า อสฺ- สทฺธยํ ปชหโต แห่งบุคคลผู้สะความเป็นผู้ไม่มีศรัทธาเป็นคำกล่าวถึงการละ ธรรมเป็นปฏิปักษ์แห่งอินทรีย์อยู่หนึ่ง ๆ ท่านกล่าวเพื่อความสำเร็จแห่งความ เป็นใหญ่ในการสำเร็จกิจของการละธรรมเป็นปฏิปักษ์ของตนๆ แม้ในขณะหนึ่ง.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน