เล่มที่ 69
สันธิ ๕ เหล่านี้ คือ การเรียน ๑ การสอบถาม ๑ ความปรากฏ ๑ ความ...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 178
เนื้อหา
สันธิ ๕ เหล่านี้ คือ การเรียน ๑ การสอบถาม ๑ ความปรากฏ ๑ ความแนบแน่น ๑ ลักษณะ ๑. ในสันธิเหล่านั้น การเรียนกรรมฐานชื่อว่า อุคคหะ . การสอบถาม กรรมฐานชื่อว่า ปริปุจฉา . ความปรากฏแห่งกรรมฐานชื่อว่า อุปัฏฐานะ . ความแนบแน่นแห่งกรรมฐานชื่อว่า อัปปนา . ลักษณะแห่งกรรมฐาน ชื่อว่า ลักษณะ . ท่านอธิบายไว้ว่า กรรมฐานเป็นลักษณะอย่างนี้ ได้แก่การ ไตร่ตรองสภาพของกรรมฐาน. กุลบุตรผู้เรียนกรรมฐาน มีสันธิ ๕ อย่างนี้ แม้ตนเองก็ไม่ลำบาก แม้อาจารย์ก็ไม่ลำบาก. เพราะฉะนั้น ให้อาจารย์ยกขึ้นหน่อยหนึ่งแล้วใช้เวลา ท่องให้มาก เรียนกรรมฐานมีสันธิ ๕ อย่างนี้ เว้นที่อยู่อันประกอบด้วยโทษ ๑๘ อย่าง ในสำนักของอาจารย์หรือในที่อื่น แล้วอยู่ในเสนาสนะประกอบด้วย องค์ ๕ ตัดกังวลเล็กน้อย บริโภคเสร็จแล้วบรรเทาความมัวเมาอาหาร นั่งให้ สบาย ระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัย ทำจิตให้ร่าเริง ไม่ให้เสื่อมแม้แต่บทเดียว จากการเรียนจากอาจารย์ พึงทำอานาปานสติกรรมฐานนี้ไว้ในใจ ต่อไปนี้เป็นวิธีมนสิการกรรมฐาน คือ คณนา (การนับ) อนุพัธนา (การติดตาม) ผุสนา (การสัมผัส) การตั้งไว้ ความเห็นแจ้ง ความเจริญ ความบริสุทธิ์ การพิจารณากรรมฐานเหล่านั้น. ในบทเหล่านั้น บทว่า คณนา คือการนับนั่นเอง. บทว่า อนุพนฺธนา คือการไปตาม. บทว่า ผุสนา คือการถูกต้อง. บทว่า ปนา คือการ แนบแน่น. บทว่า สลฺลฺกขณา คือการเห็นแจ้ง. บทว่า วิวฏฺฏนา คือ มรรค. บทว่า ปาริสุทฺธิ คือผล. บทว่า เตสญฺจ ปฏิปสฺสนา คือการ พิจารณากรรมฐานเหล่านั้น.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน