เล่มที่ 58
ดูก่อนพระราชา บุคคลประหารผู้อื่น ด้วยมือทั้ง ๒ ด้วยเท้าทั้ง ...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 82
เนื้อหา
ดูก่อนพระราชา บุคคลประหารผู้อื่น ด้วยมือทั้ง ๒ ด้วยเท้าทั้ง ๒ แล้วเอามือ ประหารปากผู้อื่น บุคคลนั้นกลับเป็นที่รัก ของผู้ถูกประหาร เพราะเหตุนั้น พระองค์ทรง เห็นผู้ที่ถูกประหารนั้นว่าได้แก่ใคร. ดูก่อนพระราชา บุคคลด่าผู้อื่นตามความ พอใจ แต่ไม่ปรารถนาให้ผู้ที่ถูกด่านั้นได้รับ ภัยอันตราย บุคคลนั้นกลับเป็นที่รักของผู้ด่า เพราะเหตุนั้น พระองค์ทรงเห็นผู้ด่านั้นว่าได้ แก่ใคร. ดูก่อนพระราชา บุคคลกล่าวตู่ด้วยถ้อย คำไม่เป็นจริง และท้วงติงด้วยคำอันเหลาะ แหละ บุคคลนั้นกลับกลับเป็นที่รักแห่งกันและ กัน เพราะเหตุนั้น พระองค์ทรงเห็นผู้นั้นว่า ได้แก่ใคร. ดูก่อนพระราชา บุคคลผู้นำเอาข้าว น้ำ ผ้าและเสนาสนะไป (ชื่อว่าผู้นำเอาไปมีอยู่ โดยแท้ ) บุคคลเหล่านั้นกลับเป็นที่รักของผู้ เป็นเจ้าของ เพราะเหตุนั้น พระองค์ทรงเห็น ผู้นั้นว่าได้แก่ใคร. จบ เทวตาปัญหาชาดกที่ ๑๐ อรรถกถาเทวตาปัญหาชาดกที่ ๑๐ ข้อปุจฉาของเทวดานี้ มีคำเริ่มต้นว่า หนฺติ หตฺเถหิ ปาเทหิ แปลว่า ประหารผู้อื่นด้วยมือและเท้า ดังนี้ จักมีแจ้งในมหาอุมังค- ชาดกแล. จบ อรรถกถาเทวตปัญหาชาดกที่ ๑๐ รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. กุณฑาลิกชาดก ๒. วานรชาดก ๓. กุนตินีชาดก ๔. อัมพ- ชาดก ๕. คชกุมภชาดก ๖. เกวสชาดก ๗. อยกูฏชาดก ๘. อรัญญ- ชาดก ๙. สันธิเภทชาดก ๑๐. เทวดาปัญหาชาดก ฯ จบ จุลลกุณาลวรรคที่ ๕ รวมวรรคที่มีในจตุกกนิบาตนี้ คือ ๑. กาลิงควรรค ๒. ปุจิมันทวรรค ๓. กุฎิทูสกวรรค ๔. โกกิลวรรค ๕. จุลลกุณาลวรรค ฯ จบ จตุกกนิบาต ปัญจกนิบาตชาดก ๑. มณิกุณฑลวรรค ๑. มณิกุณฑลชาดก ผู้ไม่หวั่นไหวในโลกธรรม [๗๐๒] พระองค์ทรงละแว่นแคว้น ม้า กุณฑล แก้วมณี อนึ่ง ยังทรงละพระราชบุตรและ เหล่าพระสนมเสียได้ เมื่อโภคสมบัติทั้งสิ้น ของพระองค์ไม่มีเหลือเลย เหตุไฉนพระองค์ จึงไม่ทรงเดือดร้อน ในคราวที่มหาชนพากัน เศร้าโศกอยู่เล่า. โภคสมบัติย่อมละทิ้งสัตว์ไปเสียก่อนก็ มี บางทีสัตว์ย่อมละทิ้งโภคสมบัติเหล่านั้น ไปก่อนก็มี ดูก่อนพระองค์ผู้ใคร่ในกามารมณ์ โภคสมบัติที่บริโภคกันอยู่เป็นของไม่แน่ นอน เพราะฉะนั้น หม่อมฉันจึงไม่เดือดร้อน ในคราวที่มหาชนพากันเศร้าโศกอยู่.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน