เล่มที่ 56
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กามฉันทนิวรณ์ กระทำ ให้มืด กระทำให้ไม่รู...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 92
เนื้อหา
พระดาบส กลับได้สติในเวลานั้นเอง. แต่ตลอดเวลาที่ ผ่านมา ท่านไม่รู้ตัวเอาเสียเลย. ขึ้นชื่อว่ากิเลสทั้งหลาย กระทำ ความไม่รู้ตัวได้ถึงอย่างนี้. ก็ในอธิการนี้ ควรกล่าวอ้างพระ- พุทธพจน์มีอาทิว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กามฉันทนิวรณ์ กระทำ ให้มืด กระทำให้ไม่รู้ตัว ดังนี้ ไว้ด้วย. พระดาบส กลับได้สติ คิดว่า ตัณหานี้เมื่อเจริญขึ้น จักไม่ให้เรายกศีรษะขึ้นได้จาก อบายทั้ง ๔ เราควรถวายคืนพระนางเทวีนี้แด่พระราชา แล้ว กลับเข้าสู่ป่าหิมวันต์ในวันนี้ทีเดียว ดังนี้แล้ว พาพระนางเทวี เข้าเฝ้าพระราชาถวายพระพรว่า ขอถวายพระพร อาตมภาพ ไม่มีความต้องการพระเทวีของมหาบพิตร เพราะอาศัยพระนาง ผู้เดียว ตัณหาจึงเจริญแก่อาตมภาพทุกอย่างเลย แล้วกล่าว คาถานี้ ความว่า :- "ครั้งก่อน เรายังไม่ได้ประสบพระนาง- มุทุลักขณา ความปรารถนามีอย่างเดียว ครั้นได้ พบพระนางผู้มีพระเนตรแวววาวเข้าแล้ว ความ ปรารถนาช่วยให้ความปรารถนาเกิดได้ต่าง ๆ" ดังนี้. ในคาถานั้นประมวลอรรถาธิบายได้ดังนี้ :- ขอถวาย พระพรมหาบพิตร ครั้งก่อนอาตมาภาพ ยังไม่ได้รับพระราชทาน พระเทวีมุทุลักขณา ของมหาบพิตรองค์นี้ อาตมภาพมีความ ปรารถนาอย่างเดียว เกิดความต้องการขึ้นอย่างเดียวเท่านั้นว่า โอหนอ เราพึงได้พระนาง แต่พออาตมาภาพได้รับพระราชทาน พระนาง ผู้มีพระเนตรแวววาว มีพระเนตรกว้าง มีดวงตาพระเนตร งามขำเข้าแล้ว ทีนั้นความปรารถนาข้อแรกของอาตมา ช่วยให้ กำเนิดเกิดความปรารถนาสืบต่อเนื่องขึ้นไป เช่น ความ ปรารถนาเรื่องเรือน ความปรารถนาในเครื่องอุปกรณ์ ความ ปรารถนาในเครื่องอุปโภคเป็นต้น ก็ความปรารถนาของอาตมา นั้นเล่า เมื่อพอกพูนเข้าอย่างนี้ จักไม่ยอมให้อาตมภาพยกศีรษะ ขึ้นได้จากอบาย พอกันทีสำหรับพระนางนี้ ที่จะเป็นภรรยาของ อาตมภาพ ขอมหาบพิตร จงรับมเหสีของมหาบพิตรคืนไป ส่วยอาตมภาพจักไปหิมพานต์.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน