เล่มที่ 56
ดังนี้ บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปหฏฺเน ได้แก่ปราศจาก นิวรณ์
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 54
เนื้อหา
ดังนี้ บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปหฏฺเน ได้แก่ปราศจาก นิวรณ์. บทว่า ปหฏฺมนโส ความว่า เพราะเหตุที่มีจิตปราศจาก นิวรณ์นั่นแล จึงชื่อว่ามีใจเบิกบานแล้ว เหมือนทองคำ คือ เป็นผู้มีจิตรุ่งเรือง สว่างไสวแล้ว. พระบรมศาสดา ทรงยังเทศนาให้จบลงด้วยยอด คือ พระอรหัต ด้วยประการดังนี้แล้ว ทรงสืบอนุสนธิประชุมชาดก ว่า บุรุษผู้ได้แท่งทองในครั้งนั้น ได้มาเป็นเราตถาคต ฉะนี้แล. จบ อรรถกถากาญจนักขันธชาดกที่ ๖ " ดูก่อนพระยาวานร ผู้ใดมีธรรม ๔ ประการนี้ คือ สัจจะ ธรรมะ คือวิจารณปัญญา ธิติคือความเพียร จาคะ เหมือนท่านผู้นั้นย่อม ล่วงพ้นศัตรูได้." จบ วานรินทชาดกที่ ๗ พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรงปรารภความตะเกียกตะกายขวนขวายเพื่อการฆ่าของพระ- เทวทัต ตรัสพระธรรมเทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า ยสฺเสเต จตุโร ธมฺมา ดังนี้ ในสมัยนั้น พระศาสดาทรงสดับข่าวว่า พระเทวทัตกำลัง ตะเกียกตะกายเพื่อปลงพระชนม์ จึงตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิใช่แต่ในบัดนี้เท่านั้น ที่พระเทวทัตตะเกียกตะกายเพื่อฆ่าเรา แม้ในกาลก่อน ก็เคยตะเกียกตะกายแล้วเหมือนกัน แต่ไม่อาจ กระทำเหตุเพียงความสะดุ้งแก่เราได้เลย แล้วทรงนำเอาเรื่อง ในอดีตมาสาธก ดังต่อไปนี้ :-
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน