เล่มที่ 53
บทว่า อุมฺมคฺคปถํ ได้แก่ ทางเกิดกิเลสมิใช่น้อย
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 427
เนื้อหา
บทว่า อุมฺมคฺคปถํ ได้แก่ ทางเกิดกิเลสมิใช่น้อย. จริงอยู่ ที่ เรียกว่า ทาง เพราะเป็นทางที่วัฏฏะประกอบสร้างไว้. บทว่า ปภิชฺช ขีลานิ ได้แก่ ทำลายตาปูตรึงใจมีราคะเป็นต้น ๕ อย่าง เที่ยวไป. บทว่า ตํ ปสฺสถ ความว่า ท่านทั้งหลายจงเห็นพระวังคีสะนั้น ผู้รู้ แล้ว ผู้ครอบงำและตัดกิเลสแล้วเที่ยวไปอย่างนั้น. บทว่า พนฺธปมุญฺจกรํ แปลว่า กระทำการปลดเครื่องผูก. บทว่า อสิตํ แปลว่า ไม่อาศัยแล้ว. บทว่า ภาคโส ปฏิภชฺช ได้แก่ กระทำการจำแนกธรรมโดยส่วน มีสติปัฏฐานเป็นต้น. บาลีว่า ปวิภชฺช ดังนี้ก็มี, อธิบายว่า จำแนก แสดงธรรมโดยส่วน ๆ มีอุเทศเป็นต้น คือโดยประการ. บทว่า โอฆสฺส ได้แก่ โอฆะ ๔ มีกามโอฆะเป็นต้น. บทว่า อเนกวิหิตํ ความว่า บอก คือได้กล่าวทางอันนำไปสู่อมตะ หลายประการด้วยอำนาจสติปัฏฐานเป็นต้น หรือด้วยอำนาจกรรมฐาน ๓๘ ประการ. บทว่า ตสฺมึ จ อมเต อกฺขาเต ความว่า เมื่อวังคีสะนั้นบอกทาง อมตะ คืออันนำอมตะมาให้นั้น. บทว่า ธมฺมทสา แปลว่า ผู้เห็นธรรม. บทว่า ิตา อสํหิรา ได้แก่ เป็นผู้อันใครๆ ให้ง่อนแง่นคลอน แคลนไม่ได้ ดำรงอยู่. บทว่า อติวิชฺฌ แปลว่า รู้แจ้งแล้ว. บทว่า สพฺพิตีนํ ได้แก่ ซึ่งที่ตั้งแห่งทิฏฐิ หรือที่ตั้งแห่งวิญญาณ ทั้งปวง.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน