เล่มที่ 53
บทว่า ภาเวหิ ความว่า จงให้เกิดและให้เจริญ
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 331
เนื้อหา
บทว่า ภาเวหิ ความว่า จงให้เกิดและให้เจริญ. บทว่า ฌานิ ได้แก่ ฌาน ๔ มีปฐมฌานเป็นต้น. บทว่า อินฺทฺริยานิ ได้แก่ อินทรีย์ ๕ มีสัทธินทรีย์เป็นต้น. บทว่า พลานิ ได้แก่ พละ ๕ เหล่านั้นนั่นแล. บทว่า โพชฺฌงฺคสมาธิภาวนา ได้แก่ โพชฌงค์ ๗ และสมาธิ- ภาวนา ๔. บทว่า ติสฺโส จ วิชฺชา ได้แก่ วิชชา ๓ มีปุพเพนิวาสญาณ เป็นต้น, ท่านตั้งอยู่ในพระพุทธศาสนา คือในโอวาทของพระสัมมา- สัมพุทธเจ้า จงถูกต้อง คือจงบรรลุ. บทว่า นิยฺยานิกํ ได้แก่ นำออกจากวัฏทุกข์. บทว่า สพฺพทุกฺขกฺขโยคธํ ได้แก่ หยั่งลงในอมตะ คือมีพระ- นิพพานเป็นที่พึ่ง ได้แก่ มีพระนิพพานเป็นอารมณ์. บทว่า สพฺพกิเลสโสธนํ ความว่า ชำระมลทิน คือกิเลสไม่ให้มี ส่วนเหลือ. บทว่า ขนฺเธ ได้แก่ อุปาทานขันธ์. บทว่า ปฏิปสฺส โยนิโส ความว่า จงเห็นด้วยอุบายโดยชอบด้วย วิปัสสนาญาณ โดยประการต่าง ๆ มีอาทิอย่างนี้ว่า โดยเป็นโรค โดย เป็นดุจฝี โดยเป็นดุจลูกศร โดยเป็นความคับแค้น โดยเป็นอาพาธ. บทว่า ตํ ชห ความว่า จงละ คือจงถอนตัณหาเป็นเหตุให้เกิดทุกข์ นั้น. บทว่า อิเธว ได้แก่ ในอัตภาพนี้เท่านั้น. บทว่า อนิจฺจํ เป็นต้น ความว่า ท่านจงเห็นว่าไม่เที่ยง เพราะมี ที่สุด เพราะไม่ล่วงความเป็นของไม่เที่ยงไปได้ เพราะเป็นไปชั่วกาล เท่านั้น และปฏิเสธต่อความเที่ยง. บทว่า ทุกฺขํ ความว่า จงเห็นว่าเป็น ทุกข์ เพราะถูกความเกิดขึ้นและดับไปบีบคั้น เพราะมีภัยเกิดขึ้นเฉพาะ หน้า เพราะทนได้ยาก เพราะปฏิเสธความสุข.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน