เล่มที่ 49
บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ภุสานิ ได้แก่ ข้าวรีบ
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 276
เนื้อหา
บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ภุสานิ ได้แก่ ข้าวรีบ. บทว่า เอโก แปลว่า ผู้หนึ่ง. บทว่า สาลึ แปลว่า ข้าวสาลี. จริงอยู่ บทว่า สาลึ นี้ เป็นทุติยาวิภัตติ ลงในอรรถแห่งฉัฏฐีวิภัตติ. อธิบายว่า โปรยแกลบแห่งข้าวสาลี ที่ไฟลุกโชนลงบนศีรษะของตน. บทว่า ปุนาปโร ตัดเป็น ปุน อปโร แปลว่า อีกคนหนึ่ง. จริงอยู่ ท่านกล่าวหมายถึงผู้ตัดศีรษะมารดาแล้วเอาฆ้อนเหล็กตีศีรษะ ตนเองจนถึงศีรษะแตก. บทว่า สกมํสสโลหิตํ มีวาจาประกอบ ความว่า ย่อมกินเนื้อหลัง และเลือดของตนเอง. บทว่า อกนฺตํ แปลว่า ไม่น่าชอบใจ คือ น่าเกลียด. บทว่า กิสฺส อยํ วิปาโก ความว่า นี้เป็นผลแห่งบาปกรรมชนิดไหน ซึ่งพวกท่านเสวย ณ บัดนี้. เมื่อพระเถระถามถึงกรรมที่ชนเหล่านั้น กระทำอย่างนี้ ภริยาของพ่อค้าโกง เมื่อจะแจ้งถึงกรรมที่ชนทั้งหมดนั้นกระทำไว้ จึงได้กล่าวคาถาว่า :- เมื่อก่อน ผู้นี้เป็นบุตรของดิฉัน ได้ตีดิฉัน เป็นมารดา ผู้นี้เป็นสามีของดิฉัน เป็นพ่อค้าโกง ข้าวเปลือกปนแกลบ ผู้นี้เป็นลูกสะใภ้ของดิฉัน ลักกินเนื้อแล้ว กลับหลอกลวงด้วยมุสาวาท ดิฉันเมื่อเกิดเป็นมนุษย์ในมนุษยโลก เป็นหญิง แม่เรือน เป็นใหญ่แก่สกุลทั้งปวง เมื่อสิ่งของมี อยู่ เหล่ายาจกขอแล้ว เก็บซ่อนไว้เสีย ไม่ได้ให้ อะไร ๆ จากของที่มีอยู่เลยปกปิดไว้ด้วยมุสาวาท ว่า ของนี้ไม่มีในเรือนของเรา ถ้าเราปกปิดของ ที่มีไว้ไซร้ ขอคูถจงเป็นอาหารของเรา ภัตรแห่ง ข้าวสาลีอันมีกลิ่นหอม ย่อมกลับกลายเป็นคูถ เพราะวิบากแห่งกรรม คือมุสาวาทของดิฉัน ก็ กรรมทั้งหลายไม่ไร้ผล กรรมนั้นย่อมไม่สาบ- สูญ เพราะฉะนั้น ดิฉันจึงกินและดื่มแต่มูตรคูถ อันมีกลิ่นเหม็น มีหนอน.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน