เล่มที่ 49
จบ อรรถกถาอภิชชมานเปตวัตถุที่ ๑ ว่าด้วยพระเถระทำทานอุทิศถึงเ...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 256
เนื้อหา
จบ อรรถกถาอภิชชมานเปตวัตถุที่ ๑ ว่าด้วยพระเถระทำทานอุทิศถึงเปรต [๑๑๒] พระเถระชาวกุณฑินครรูปหนึ่ง อยู่ที่ ภูเขาสานุวาสี มีนามว่า โปฏฐปาทะ เป็นสมณะ ผู้มีอินทรีย์อันอบรมดีแล้ว มารดาบิดาและพี่ชาย ของท่านเกิดในยมโลก เสวยทุกขเวทนา เพราะ ทำกรรมลามก จึงจากโลกนี้ไปสู่เปตโลก เปรต เหล่านั้นถึงทุคติ มีช่องปากเท่ารูเข็ม ลำบากยิ่ง นัก เปลือยกายซูบผอม มีความเกรงกลัวสะดุ้ง หวาดเสียวมาก มีการงานทารุณ ไม่อาจแสดงตน แก่พระเถระได้ เปรตผู้เป็นพี่ชายของท่านตนเดียว เปลือยกายรีบไปนั่งคุกเข่าประนมมือแสดงตน แต่พระเถระ พระเถระไม่ใส่ใจถึง เป็นผู้นิ่งเดิน เลยไป เปรตนั้นจึงบอกให้พระเถระรู้ว่า ข้าพเจ้า พี่ชายของท่านไปสู่เปตโลก ข้าแต่ท่านผู้เจริญ มารดาบิดาของท่านเกิดในยมโลกเสวยทุกข์ เพราะทำบาปกรรม จึงจากโลกนี้ไปสู่เปตโลก เปรตผู้เป็นมารดาบิดาของท่านทั้งสองนั้น มีช่อง ปากเท่ารูเข็ม ลำบากมาก เปลือยกาย ซูบผอม มีความเกรงกลัวสะดุ้งหวาดเสียวมาก มีการงาน ทารุณ ไม่อาจแสดงตนแก่ท่าน ขอท่านจงเป็น ผู้มีความกรุณา อนุเคราะห์แก่มารดาบิดา จงให้ ทานแล้วอุทิศส่วนกุศลไปให้พวกเรา พวกเรา ผู้มีการงานอันทารุณ จักยังอัตภาพให้เป็นไปได้ เพราะทานอันท่านให้แล้ว พระเถระกับภิกษุอินอีก ๑๒ รูป เที่ยวไป บิณฑบาตแล้ว กลับมาประชุมในที่เดียวกัน เพราะเหตุแห่งภัตกิจ พระเถระจึงกล่าวกะภิกษุ ทั้งหมดนั้นว่า ขอทานทั้งหลายจงให้ภัตตาหารที่ ท่านได้แล้วแก่ผมเถิด ผมจักทำสังฆทานเพื่อ อนุเคราะห์ญาติทั้งหลาย ภิกษุเหล่านั้นจึงมอบ ถวายพระเถระ พระเถระนิมนต์สงฆ์ถวายสังฆ- ทานแล้ว อุทิศส่วนกุศลไปให้มารดาบิดาและ พี่ชาย ด้วยอุทิศเจตนาว่า ขอทานนี้จงสำเร็จแก่ ญาติทั้งหลายของเรา ขอญาติทั้งหลายจงมีความ สุขเถิด ในลำดับที่อุทิศให้นั่นเอง โภชนะอัน ประณีต สมบูรณ์ มีแกงและกับหลายอย่าง เกิด ขึ้นแก่เปรตเหล่านั้น ภายหลัง เปรตผู้เป็นพี่ชายมีผิวพรรณดี กำลัง มีความสุข ได้ไปแสดงตนแก่พระเถระ แล้วกล่าวว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ โภชนะอันมาก มายที่พวกข้าพเจ้าได้แล้ว แต่ขอท่านจงดูข้าพเจ้า ทั้งหลายยังเป็นคนเปลือยกายอยู่ ขอท่านจง พยายามให้ข้าพเจ้าทั้งหลายได้ผ้านุ่งผ้าห่มด้วย เถิด พระเถระเลือกเก็บผ้าจากกองหยากเยื่อเอา มาทำจีวรแล้ว ถวายสงฆ์อันมาแล้วจากจาตุรทิศ ครั้นถวายแล้วได้อุทิศส่วนกุศลให้มารดาบิดา และพี่ชาย ด้วยอุทิศเจตนาว่า ขอทานนี้จงสำเร็จ แก่ญาติทั้งหลาย ขอพวกญาติของเราจงมีความ สุขเถิด ในลำดับแห่งการอุทิศนั่นเอง ผ้าทั้งหลาย ได้เกิดขึ้นแก่เปรตเหล่านั้น ภายหลัง เปรตเหล่านั้นนุ่งห่มผ้าเรียบร้อย แล้ว ได้มาแสดงตนแก่พระเถระกล่าวว่า ข้าแต่ ท่านผู้เจริญ ข้าพเจ้าทั้งหลายมีผิวพรรณดี มีกำลัง มีความสุข มีผ้านุ่งผ้าห่มมากกว่าผ้าที่มีในแคว้น ของพระเจ้านันทราช ผ้านุ่งผ้าห่มทั้งหลายของ พวกเรา ไพบูลย์และมีค่ามาก คือ ผ้าไหม ผ้า ขนสัตว์ ผ้าเปลือกไม้ ผ้าฝ้าย ผ้าป่าน ผ้าด้าย แกมไหม ผ้าเหล่านั้นแขวนอยู่ในอากาศ ข้าพเจ้า ทั้งหลายเลือกนุ่งห่มแต่ผืนที่พอใจ (แต่ว่าพวก ข้าพเจ้ายังไม่มีบ้านเรือนอยู่) ขอท่านจงพยายาม ให้พวกข้าพเจ้าได้บ้านเรือนเถิด พระเถระสร้าง กุฏีอันมุ่งด้วยใบไม้ แล้วได้ถวายสงฆ์ซึ่งมาแต่ จาตุรทิศ ครั้นแล้วได้อุทิศส่วนกุศลให้มารดา บิดาและพี่ชาย ด้วยอุทิสเจตนาว่า ขอผลแต่งการ ถวายกุฏีนี้ จงสำเร็จแก่พวกญาติของเรา ขอพวก ญาติของเราจงมีความสุขเถิด ในลำดับแห่งการ อุทิศนั่นเอง เรือนทั้งหลาย คือ ปราสาทและเรือน อย่างอื่น ๆ อันบุญกรรมกำหนดแบ่งไว้เป็น ส่วน ๆ เกิดขึ้นแล้วแก่เปรตเหล่านั้น เรือนของ พวกเราในเปตโลกนี้ ไม่เหมือนกับเรือนใน มนุษยโลก เรือนของพวกเราในเปตโลกนี้ งาม รุ่งเรื่องสว่างไสวไปทั่วทั้ง ๘ ทิศ เหมือนเรือน ในเทวโลก แต่พวกเรายังไม่มีน้ำดื่ม ข้าแต่ท่าน ผู้เจริญ ขอท่านจงพยายามให้พวกข้าพเจ้าได้น้ำ ดื่มด้วยเถิด พระเถระจึงตักน้ำเต็มธรรมกรก แล้ว ถวายสงฆ์ซึ่งมาแต่จาตุรทิศ ครั้นแล้วได้อุทิศ.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน