เล่มที่ 37
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ธรรม อันผู้บรรลุจะพึงเห็นเอง ๆ ดัง...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 607
เนื้อหา
ว่าด้วยธรรมที่ผู้บรรลุพึงเห็นเอง อุ. ดูก่อนอาวุโส พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ธรรม อันผู้บรรลุจะพึงเห็นเอง ๆ ดังนี้ ดูก่อนอาวุโส โดยปริยายเพียง เท่าไรหนอ ๆ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสธรรมอันผู้บรรลุจะพึง เห็นเอง ? อา. ดูก่อนอาวุโส ภิกษุในธรรมวินัยนี้ สงัดจากกาม ฯลฯ บรรลุปฐมฌาน ดูก่อนอาวุโส โดยปริยายแม้เพียงเท่านี้แล พระ- ผู้มีพระภาคเจ้าตรัสธรรมอันผู้บรรลุจะพึงเห็นเอง ฯลฯ อีกประการหนึ่ง ภิกษุ เพราะล่วงเนวสัญญานาสัญญาย- ตนฌานโดยประการทั้งปวง บรรลุสัญญาเวทยิตนิโรธ และอาสวะ. ทั้งหลายของเธอย่อมสิ้นไป เพราะเห็นด้วยปัญญา ดูก่อนอาวุโส โดยนิปปริยายแม้เพียงเท่านี้แล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสธรรม อันผู้บรรลุจะพึงเห็นเอง. ปฐมสันทิฏฐิกสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้. บทว่า สนฺทิฏิโก แปลว่า อันบุคคลพึงเห็นเอง. บทว่า นิพฺพานํ ได้แก่ ดับกิเลส. บทว่า ปรินิพพานํ เป็นไวพจน์ของบทว่า นิพพานํ นั้น. บทว่า ตทงฺคนิพฺพานํ ได้แก่ นิพพานด้วยองค์นั้น มีปฐมฌานเป็นต้น. บทว่า ทิฏฺธมฺมนิพฺพานํ ได้แก่ นิพพานใน อัตภาพนี้นั่นเอง. คำที่เหลือในบททั้งหมดมีเนื้อความง่ายทั้งนั้น ด้วยประการฉะนี้. จบ ปฐมสันทิฏฐิกสูตรที่ ๕ จบ อรรถกถาวรรคที่ ๑๐ จบ ทุติยปัณณาสก์
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน