เล่มที่ 10
วินิจฉัยในอุพพาหิกวัคค์ พึงทราบดังนี้ :- บทว่า น อตฺถกุสโล ไ...
หมวดหมู่: พระวินัยปิฎก ประเภทเนื้อหา: บทความ ลำดับที่: 637
เนื้อหา
วินิจฉัยในอุพพาหิกวัคค์ พึงทราบดังนี้ :- บทว่า น อตฺถกุสโล ได้แก่ เป็นผู้ไม่ฉลาดในอรรถกถา คือ เป็นผู้ไม่เฉียบแหลมในการถอดใจความ. บทว่า น ธมฺมกุสโล ได้แก่ เป็นผู้ไม่ฉลาดในบาลี คือเป็นผู้ ไม่อาจหาญในบาลี เพราะไม่เรียนจากปากอาจารย์. บทว่า น นิรุตฺติกุสโล ได้แก่ เป็นผู้ไม่ฉลาดในการกล่าวด้วย ภาษาอื่น. บทว่า น พฺยญฺชนกุสโล มีความว่า เป็นผู้ไม่ฉลาดในการใช้ พยัญชนะให้กลมกล่อม เนื่องด้วยสิถิลและธนิตเป็นต้น อธิบายว่า เป็นผู้ไม่ เชี่ยวชาญในกระบวนอักษร. บทว่า น ปุพฺพาปรกุสโล ได้แก่ เป็นผู้ไม่ฉลาดในเบื้องต้น และ เบื้องปลายแห่งอรรถ ในเบื้องต้นและเบื้องปลายแห่งธรรม ในเบื้องต้นและ เบื้องปลายแห่งนิรุตติ ในเบื้องต้นและเบื้องปลายแห่งพยัญชนะ และในคำต้น และคำหลัง. บททั้งหลายมีบทว่า โกธโน เป็นต้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้ว เพราะมีเหตุที่ภิกษุผู้อันความโกรธเป็นต้นครอบงำแล้ว ย่อมไม่รู้จักเหตุและ มิใช่เหตุ ไม่สามารถจะตัดสินได้. หลายบทว่า อปสาเรตา โหติ น สาเรตา มีความว่า เป็นผู้ ให้งมงาย คือไม่เตือนให้เกิดสติขึ้น, อธิบายว่า เคลือบคลุม คือปกปิดถ้อยคำ ของโจทก์และจำเลยเสีย ไม่เตือนให้ระลึก. คำที่เหลือในอุพพาหิกวัคค์นี้ ตื้นทั้งนั้นแล.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน