เล่มที่ 10
เรื่องที่ท่านพระอุทายีผู้เดียว สำเร็จการนั่งในที
หมวดหมู่: พระวินัยปิฎก ประเภทเนื้อหา: กฎระเบียบ ลำดับที่: 13
เนื้อหา
คำถามและคำตอบ อนิยตสิกขาบทที่ ๑ ถามว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็น เป็นพระอรหันต- สัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ทรงบัญญัติอนิยตสิกขาบทที่ ๑ ณ ที่ไหน ตอบว่า ทรงบัญญัติ ณ พระนครสาวัตถี ถ. ทรงปรารภใคร ต. ทรงปรารภท่านพระอุทายี ถ. เพราะเรื่องอะไร ต. เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายีผู้เดียว สำเร็จการนั่งในที่ลับคือใน อาสนะกำบัง พอจะทำการได้ กับมาตุคามผู้เดียว ถ. ในอนิยตสิกขาบทที่ ๑ นั้น มีบัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติ หรือ ต. มีบัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติ ไม่มีในอนิยตสิกขาบท ที่ ๑ นั้น ถ. มีสัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติ หรือ ต. มีแต่สัพพัตถบัญญัติ ถ. มีสาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติ หรือ ต. มีแต่อสาธารณบัญญัติ ถ. มีเอกโตบัญญัติ อุภโตบัญญัติ หรือ ค. มีแต่เอกโตบัญญัติ ถ. บรรดาปาติโมกขุทเทศ ๕ อนิยตสิกขาบทที่ ๑ นั้น หยั่งลงใน อุเทศไหน นับเนื่องในอุเทศไหน ต. หยั่งลงในนิทาน นับเนื่องในนิทาน ถ. มาสู่อุเทศโดยอุเทศที่เท่าไร ต. มาสู่อุเทศโดยอุเทศที่ ๔ ถ. บรรดาวิบัติ ๔ เป็นวิบัติอย่างไหน ต. บางทีเป็นศีลวิบัติ บางทีเป็นอาจารวิบัติ. ถ. บรรดาอาบัติ ๗ กอง เป็นอาบัติกองไหน ต. บางทีเป็นอาบัติกองปาราชิก บางทีเป็นอาบัติกองสังฆาทิเสส บางทีเป็นอาบัติกองปาจิตตีย์ ถ. บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ อย่าง อนิยตสิกขาบทที่ ๑ นั้น เกิดด้วยสมุฏฐานเท่าไร ต. เกิดด้วยสมุฏฐานอันหนึ่ง คือ เกิดแต่กายกับจิต มิใช่วาจา ถ. บรรดาอธิกรณ์ ๔ เป็นอธิกรณ์อะไร ต. เป็นอาปัตตาธิกรณ์ ถ. บรรดาสมถะ ๗ ระงับด้วยสมถะเท่าไร ต. ระงับด้วยสมถะ ๓ อย่าง คือ บางทีระงับด้วยสัมมุขาวินัยกับ ปฏิญญาตกรณะ บางทีระงับด้วยสัมมุขาวินัย บางทีระงับด้วยติณวัตถารกะ ถ. ในอนิยตสิกขาบทที่ ๑ นั้น อะไรเป็นวินัย ในอนิยตสิกขาบทที่ ๑ นั้น อะไรเป็นอภิวินัย ต. พระบัญญัติเป็นวินัย การจำแนกเป็นอภิวินัย ถ. ในอนิยตสิกขาบทที่ ๑ นั้น อะไรเป็นปาติโมกข์ ในอนิยตสิกขาบท ที่ ๑ นั้น อะไรเป็นอธิปาติโมกข์ ต. พระบัญญัติเป็นปาติโมกข์ การจำแนกเป็นอธิปาติโมกข์ ถ. อะไรเป็นวิบัติ ต. ความไม่สังวรเป็นวิบัติ ถ. อะไรเป็นสมบัติ ต. ความสังวรเป็นสมบัติ ถ. อะไรเป็นข้อปฏิบัติ ต. ข้อที่ภิกษุสมาทานอาปาณโกฏิกศีลตลอดชีวิตว่า จักไม่ทำกรรม เห็นปานนี้ แล้วศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย เป็นข้อปฏิบัติ ถ. พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติอนิยตสิกขาบทที่ ๑ เพราะทรง อาศัยอำนาจประโยชน์เท่าไร ต. พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติอนิยตสิกขาบทที่ ๑ เพราะทรง อาศัยอำนาจประโยชน์ ๑๐ ประการ คือ เพื่อความรับว่าดีแห่งสงฆ์ ๑ เพื่อ ความสำราญแห่งสงฆ์ ๑ เพื่อข่มบุคคลผู้เก้อยาก ๑ เพื่ออยู่สำราญแห่งภิกษุ ผู้มีศีลเป็นที่รัก ๑ เพื่อป้องกันอาสวะอันจะบังเกิดในปัจจุบัน ๑ เพื่อกำจัด อาสวะอันจักบังเกิดในอนาคต ๑ เพื่อความเลื่อมใสของชุมชนที่ยังไม่เลื่อมใส ๑ เพื่อความเลื่อมใสยิ่งของชุมชนที่เลื่อมใสแล้ว ๑ เพื่อความดำรงมั่นแห่งพระ สัทธรรม ๑ เพื่ออนุเคราะห์พระวินัย ๑ ถ. พวกไหนศึกษา ต. พระเสกขะและกัลยาณปุถุชนศึกษา ถ. พวกไหนมีสิกขาอันศึกษาแล้ว ต. พระอรหันต์มีสิกขาอันศึกษาแล้ว ถ. อนิยตสิกขาบทที่ ๑ นั้น ตั้งอยู่ในใคร ต. ตั้งอยู่ในสิกขากามบุคคล ถ. พวกไหนย่อมทรงไว้ ต. อนิยตสิกขาบทที่ ๑ ย่อมเป็นไปแก่พระเถระพวกใด พระเถระ พวกนั้น ย่อมทรงไว้ ถ. เป็นถ้อยคำของใคร ต. เป็นพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ถ. ใครนำมา ต. พระเถระทั้งหลายนำสืบ ๆ กันมา.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน