เล่มที่ 7
ิเกน อาพาเธน ได้แก่ อาพาธมีดีเป็นสมุฏฐาน เกิดขึ้นในสารทกาล ๑...
หมวดหมู่: พระวินัยปิฎก ประเภทเนื้อหา: บทความ ลำดับที่: 162
เนื้อหา
วินิจฉัยในเภสัชชขันธกะ พึงทราบดังนี้:- สองบทว่า สารทิเกน อาพาเธน ได้แก่ อาพาธมีดีเป็นสมุฏฐาน เกิดขึ้นในสารทกาล ๑ จริงอยู่ ในกาลนั้น ภิกษุทั้งหลายย่อมเปียกด้วยน้ำฝนบ้าง ย่อมเหยียบย่ำโคลนบ้าง แดดย่อมกล้าในระหว่าง ๆ บ้าง เพราะเหตุนั้น ดีของ ภิกษุเหล่านั้นย่อมเป็นของซึมเข้าไปในลำใส้. สองบทว่า อาหารตฺถญฺจ ผเรยฺย มีความว่า วัตถุพึงยังประโยชน์ ด้วยอาหารให้สำเร็จ. ๑ กล่าวตามฤดู ๖ ในตำราแพทย์ ไท, สารทฤต ได้แก่ เดือนสิบเอ็ดกับเดือนสิบสอง และว่า เป็นไข้เพื่อลม. บทว่า นจฺฉาเทนฺติ มีความว่า ย่อมไม่ยอมไป, คือไม่สามารถจะ ระงับโรคลมได้ บทว่า สิเนสิกานิ ได้แก่ โภชนะที่สนิท. บทว่า ภตฺตจฺฉาทเกน คือ ความไม่ย่อมแห่งอาหาร. ในคำว่า กาเล ปฏิคฺคหิตํ เป็นต้น มีความว่า รับประเคน เจียว กรอง ในเมื่อเวลาเที่ยงยังไม่ล่วงเลยไป. สองบทว่า เตลปริโภเคน ปริภุญฺชิตุ มีความว่า เพื่อบริโภค อย่างบริโภคน้ำมัน ซึ่งเป็นสัตตาหกาลิก. บทว่า วจตฺถํ ได้แก่ ว่านที่เหลือ. สองบทว่า นิสทํ นิสทโปตํ ได้แก่ ตัวหินบดและลุกหินบด. ชื่อว่า ปัคควะ นั้น เป็นชาติไม้เถา (ได้แก่บอระเพ็ด). บทว่า นตฺตมาลํ ได้แก่ กระถินพิมาน. วินิจฉัยในบทว่า อจฺฉวสํ เป็นอาทิ พึงทราบโดยนัยที่กล่าวใน อรรถกถาแห่งนิสสัคคิยกัณฑ์ ๑ นั่นแล.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน