วัดรัตนาราม
วัดรัตนาราม ตั้งอยู่เลขที่ 124 บ้านวัดแก้ว ถนนสันติมิตร หมู่ที่ 2 ตำบลเสม็ด อำเภอไซยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 12 ไร่ 51 ตารางวา ส.ค.1 เลขที่ 368 อาณาเขตทั้งสี่ทิศจดที่ดินเอกชน อาคารเสนาสนะ ประกอบด้วย อุโบสถ กว้าง 8.50 เมตร ยาว 15 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2490 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ศาลาการเปรียญ กว้าง 10 เมตร ยาว 25 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2524 เป็นอาคารไม้ทรงไทยชั้นเดียว กุฏิสงฆ์ จำนวน 10 หลัง เป็นอาคารไม้ 5 หลัง และตึก 5 หลัง ศาลาอเนกประสงค์ กว้าง 7 เมตร ยาว 16 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2525 เป็นอาคารไม้ นอกจากนี้มี หอระฆัง และกุฏิเจ้าอาวาส ปูชนียะวัตถุ มีพระประธานประจำอุโบสถ ปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง 108 นิ้ว สูง 126 นิ้ว สร้างเมื่อ พ.ศ. 2145 พระประธานประจำ ศาลาการเปรียญ ปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง 28 นิ้ว สูง 48 นิ้ว สร้างเมื่อ พ.ศ. 2540 นอกจากนี้ ยังมีปูชนียะวัตถุอื่น ๆ ได้แก่ เจดีย์โบราณ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2318 ประติมากรรมรูปพระคเณศศิลาทรายแดง และพระพุทธรูปประทับยืน สร้างด้วยศิลาทรายแดง สูง 1.60 เมตร
วัดรัตนาราม ตั้งเมื่อ พ.ศ. 1525 เดิมเรียกว่า "วัดแก้ว" ภายในวัดมีเจดีย์โบราณที่สำคัญของ วงไชยา จากลายแทงหลักฐานที่จารึกไว้ว่า "วัดแก้วศรีธรรมาโศกสร้างแล้ว แลเห็นเรืองรองสี่พระบาท เรียบปากเพนียดทอง ผู้ใดคิดต้องกันมิรู้สิ้นเลย" นี้สันนิษฐานว่าผู้สร้างวัดแห่งนี้ คือ พระเจ้าศรีธรรมา กราช และเป็นวัดในวัดธิลังกาวงศ์แบบเถรวาท เนื่องจากเคยมีใบพัทธสีมาคู่แต่ภายหลังมีการสร้างอุโบสถ ใหม่ มีการรื้อถอนพัทธสีมาเก่าออก ปัจจุบันจึงเหลือพัทธสีมาเพียงใบเดียว วัดแก้วได้เปลี่ยนชื่อเป็น "วัดรัตนาราม" เมื่อ พ.ศ. 2481 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2491 เตวิสุงคามสีมา กว้าง 15.40 เมตร ยาว 21.80 เมตร การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาส เท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ 1 พระอธิการทรัพย์ รูปที่ 2 พระอธิการกล่อม รูปที่ 3 พระอธิการวงศ์ รูปที่ 4 พระอธิการยัง ธมุมรกุชิโต พ.ศ. 2490 รูปที่ 5 พระครูโสภณเจตสิการาม พ.ศ. 2490 - 2492 รูปที่ 6 พระอธิการแย้ม ชานวโร พ.ศ. 2493 - 2499 รูปที่ 7 พระอธิการพวง ธมุมรกุชิโต พ.ศ. 2499 - 2507 รูปที่ 8 พระอธิการคล่อง ธานิโย พ.ศ. 2508 - 2514 รูปที่ 9 พระปลัดจวน สุจิตฺโต พ.ศ. 2515 - 2517 รูปที่ 10 พระแพร้ว กตปุญโญ พ.ศ. 2517 - 2518 รูปที่ 11 พระครูประสิทธิ์จันทคุณ พ.ศ. 2518 - ปัจจุบัน การศึกษา มีโรงเรียนประถมศึกษา เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2475