วัดปาลิไลยก์
วัดปาลิไลยก์ ตั้งอยู่เลขที่ 82 บ้านเสม็ด ถนนซอยบ้านเสม็ด หมู่ที่ 5 ตำบลเสม็ด อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 9 ไร่ 36 ตารางวา โฉนดที่ดิน เลขที่ 5615 อาณาเขต ทิศเหนือจดถนนเทศบาล ทิศใต้จดที่ดินเอกชน ทิศตะวันออกและทิศตะวันตกจดถนน สาธารณะ อาคารเสนาสนะ ประกอบด้วย อุโบสถ กว้าง 8 เมตร ยาว 13 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2511 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ศาลาการเปรียญ กว้าง 9 เมตร ยาว 15 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2476 เป็นอาคารไม้ทรงไทยชั้นเดียว กุฏิสงฆ์ จำนวน 10 หลัง เป็นอาคารไม้ 8 หลัง และตึก 2 หลัง ศาลา อเนกประสงค์ กว้าง 10 เมตร ยาว 20 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2538 นอกจากนี้มี หอระฆัง หอกลอง โรงครัว และกุฏิเจ้าอาวาส ปูชนียะวัตถุ มีพระประธานประจำอุโบสถ ปางสมาธิ ขนาดหน้าตักกว้าง 47 นิ้ว สูง 68 นิ้ว สร้างเมื่อสมัยอยุธยา พระประธานประจำศาลาการเปรียญ ปางมารวิชัย ขนาดหน้าตัก กว้าง 30 นิ้ว สูง 43 นิ้ว พระพุทธรูปปางป่าเลไลย์ สูง 70 นิ้ว พระพุทธรูปปางสมาธิ ขนาดหน้าตักกว้าง 43 นิ้ว สูง 68 นิ้ว พระพุทธรูปปางสมาธิ ขนาดหน้าตักกว้าง 46 นิ้ว สูง 64 นิ้ว
วัดปาลิไลยก์ ตั้งเมื่อ พ.ศ. 1525 เป็นวัดเก่าแก่ตั้งอยู่ในชุมชนในโบราณบ้านเสม็ด ในสมัย กรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ได้บูรณปฏิสังขรณ์วัดครั้งใหญ่ สิ่งที่ปลูกเป็นหลักฐานหลงเหลืออยู่ คือ ใบพัทธสีมา ที่ทำจากหินทรายสีแดง และบนใบพัทธสีมาสลักลายดอกพุดตาน และลายประจำยาม ที่แกะสลักละเอียด ประณีตงดงาม ซึ่งกรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2479 ได้รับพระราชทาน วิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 1530 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 13 เมตร ยาว 17 เมตร การบริหารและ การปกครอง มีเจ้าอาวาส เท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ 1 พระอธิการทับ รูปที่ 2 พระอธิการทองครวญ รูปที่ 3 พระอธิการปาน รูปที่ 4 พระอธิการคล้ำ รูปที่ 5 พระอธิการครุฑ พุทธธกุชิโต พ.ศ. 2463-2486 รูปที่ 6 พระครูวิสุทธิ์สีลาจารย์ (ช่วย สุทุธสีโล) พ.ศ. 2487 - 2526 รูปที่ 7 พระครูสุจิตพัฒนคุณ (พร้อม สุจิตุโต) พ.ศ. 2527 - ปัจจุบัน การศึกษา มีโรงเรียนปริยัติธรรมแผนกธรรม เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2473