วัดธรรมบูชา
วัดธรรมบูชา ตั้งอยู่เลขที่ 143/1 ถนนชนเกษม ตำบลท้ายตลาด อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 14 ไร่ 3 งาน 26 ตารางวา โฉนดที่ดิน เลขที่ 1778 อาณาเขต ทิศเหนือจดถนนไตรอนุสรณ์ ทิศใต้จดถนนชนเกษม ทิศตะวันออกจดถนนตลาดใหม่ ทิศตะวันตกจดถนนธรรมบูชา มีที่ธรณีสงฆ์ จำนวน 2 แปลง เนื้อที่ 1 ไร่ 57 ตารางวา โฉนดที่ดิน เลขที่ 482 อาคารเสนาสนะ ประกอบด้วย อุโบสถ กว้าง 26 เมตร ยาว 46 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2525 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ศาลาการเปรียญ กว้าง 20 เมตร ยาว 30 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2493 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 ชั้น กุฏิสงฆ์ จำนวน 18 หลัง เป็นอาคารไม้ 3 หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้ 6 หลัง และตึก 9 หลัง ศาลาบำเพ็ญกุศล จำนวน 3 หลัง นอกจากนี้มี หอระฆัง โรงครัว และ มาปนสถาน ปูชนียะวัตถุ มีพระประธานประจำอุโบสถ ขนาดหน้าตักกว้าง 5 ศอก 1 คืบ 9 นิ้ว
วัดธรรมบูชา เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ บริเวณที่ตั้งวัดเดิมเป็นป่าดอนสำหรับฝังศพ และเผาศพ ชาวบ้านเรียกกันว่าป่าช้าดอนเลียบ เป็นที่รกชักและเงียบสงัดปราศจากผู้คน ทิดปลื้มได้สร้าง ศาลาหลังคามุงจาก 2 หลัง เพื่อให้พระภิกษุสวดอภิธรรม ต่อมามีพระภิกษุได้มาจาริกอยู่บริเวณนั้น ราษฎร ในหมู่บ้านจึงนิมนต์ให้อยู่ประจำและสร้างเป็นที่พักสงฆ์ชื่อว่า "ที่พักสงฆ์ดอนเลียบ" และได้ก่อสร้างกุฏิ หลังเล็กเพื่อใช้เป็นที่พักสงฆ์ ต่อมาท่านได้ลาสิกขาและมีพระภิกษุจากวัดอื่นเข้ามาอาศัยอยู่ปริวาสกรรม ต่อมาที่พักสงฆ์ดอนเลียบได้ร้างชั่วระยะหนึ่งเนื่องจากไม่มีพระภิกษุอยู่จำพรรษา เมื่อปี พ.ศ. 2447 มีพระกรับ ญาณวีโร พร้อมด้วยพระภิกษุอีก 2 รูป ได้เดินทางมาถึงที่พักสงฆ์ดอนเลียบก็พอใจสถานที่จึงมาจำพรรษา ราษฎรในหมู่บ้านได้ช่วยกันสร้างเสนาสนะเพื่อใช้เป็นที่พักสงฆ์ และขอเปลี่ยนชื่อต่อเสนาบดีมหาดไทย ซึ่งมี กรมพระยาดำรงราชานุภาพดำรงตำแหน่งอยู่
กรมพระยาดำรงราชานุภาพได้ออกตรวจราชการทรงมณฑล ภาคใต้ได้เปลี่ยนชื่อวัดเป็น "วัดธรรมยุติการาม" พระกรับได้ทำการบูรณปฏิสังขรณ์อยู่ 4 ปี ร่วมกับเจ้าจอม พิณศรี สุพรรณศรี ต่อมาในปี พ.ศ. 2454 พระครูโยคาธิการวินิต ได้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส ได้จัดทำ แผนผังรายงานต่อสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส วัดบวรนิเวศวิหาร สมเด็จพระมหา สมณเจ้าได้มีลายพระหัตถ์ ถึงกรมพระยาดำรงราชานุภาพให้เปลี่ยนชื่อวัดเป็น "วัดธรรมบูชา" ต่อมาในปี พ.ศ. 2490 พระครูโยคาธิการวินิต ก็มรณภาพ วัดธรรมบูชาได้รับการยกฐานะเป็นพระอารามหลวงเมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2491 ท่านได้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะจังหวัดฝ่ายธรรมยุต และได้ถึงแก่มรณภาพเมื่อปี พ.ศ. 2498 การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาส เท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ 1 พระกรับ ญาณวีโร พ.ศ. 2447 - 2451 รูปที่ 2 พระมหาวัน พ.ศ. 2452 - 2453 รูปที่ 3 พระครูโยคาธิการวินิต พ.ศ. 2454 - 2490 รูปที่ 4 พระธรรมวิโรจนฤทธิ์ พ.ศ. 2491 - 2498 รูปที่ 5 พระธรรมธัมมุนี พ.ศ. 2499 - ปัจจุบัน