วัดโพธิ์ทัยมณี
วัดโพธิ์ทัยมณี ตั้งอยู่เลขที่ 118 บ้านมะขวิดบางจาน ถนนบ้านบางจาน หมู่ที่ 1 ตำบลบางจาน อำเภอเมืองเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 15 ไร่ 2 งาน 63 ตารางวา อาณาเขต ทิศเหนือและทิศตะวันออกจดคลองชลประทาน ทิศใต้จดถนนสาธารณะ ทิศตะวันตกจดที่ดินเอกชน มีธรณีสงฆ์ จำนวน 4 แปลง เนื้อที่ 48 ไร่ 2 งาน 40 ตารางวา โฉนดที่ดินเลขที่ 348, 5637, 1750 และ 3012 อาคารเสนาสนะ ประกอบด้วย อุโบสถ กว้าง 8.80 เมตร ยาว 9.80 เมตร บูรณะเมื่อ พ.ศ. 2529 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ศาลาการเปรียญ กว้าง 20.50 เมตร ยาว 24.80 เมตร บูรณะเมื่อ พ.ศ. 2510 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก หอสวดมนต์ กว้าง 10.30 เมตร ยาว 13.60 เมตร บูรณะเมื่อ พ.ศ. 2530 เป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้ กุฏิสงฆ์ จำนวน 12 หลัง เป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้ ศาลาอเนกประสงค์ กว้าง 24.30 เมตร ยาว 37.10 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2523 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กทรงไทย มียอดปราสาท 9 ยอด ภายในประดับลายหลุยส์ ศาลาบำเพ็ญกุศล จำนวน 1 หลัง เป็นอาคารคอนกรีต เสริมเหล็ก สร้างเมื่อ พ.ศ. 2519 นอกจากนี้มี วิหารพระพุทธคันธาราช ฯ เป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้ทรงไทย สร้างเมื่อ พ.ศ. 2532 ปูชนียวัตถุ มีพระประธานประจำอุโบสถ สร้างด้วยเนื้อทรายแดง ขนาดหน้าตักกว้าง 5 ศอก ภายในองค์พระประธานบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ คือพระบรมสารีริกธาตุส่วนพระอุระ พระทันตธาตุเพชร และพระอรหันตธาตุ ประดิษฐานในหอมณฑปวิเชียรปราสาท พระพุทธเจ้า 5 พระองค์ ต้นพระศรีมหาโพธิ์ มณฑปวิหาร ระฆังสัมฤทธิ์ วิหารพระพุทธคันธาราช ฯ พระพุทธนิมิตรประดิษฐานในปราสาทเล็ก พระพุทธรูป โบราณทรงเครื่อง พระอรหันต์รอบอุโบสถ ขนาดหน้าตักกว้าง 9 นิ้ว จำนวน 1,559 พระพุทธรูปแบบซินราช 1 องค์ พระพุทธรูปปางประทานพร 1 องค์
วัดโพธิ์ทัยมณี ตั้งเมื่อ พ.ศ. 2275 สถานที่สร้างวัดแต่เดิมเป็นเกาะอยู่ปากอ่าวทะเล ชาวบ้านเรียกกันว่า "เกาะกลางอ่าว" แรกเริ่มการก่อสร้างมีแต่วิหารเก๋ง ปัจจุบันเป็นอุโบสถ ตามตำนานกล่าวว่ากษัตริย์สิงหลเป็นผู้ก่อสร้างวัด ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช วัดโพธิ์ทัยมณีได้รับการบูรณะและพัฒนามาโดยตลอด จนมีความเจริญรุ่งเรืองด้านถาวรวัตถุ และเผยแพร่ศาสนธรรมในยุคปัจจุบัน ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ 2310 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 13.85 เมตร ยาว 19.80 เมตร การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ 1 พระก้อง รูปที่ 2 พระดี รูปที่ 3 พระมั่น รูปที่ 4 พระทอง รูปที่ 5 พระนิล รูปที่ 6 พระทิม รูปที่ 7 พระรวย รูปที่ 8 พระโพธิ์ รูปที่ 9 พระคง (อุปัชฌาย์) รูปที่ 10 พระมืด รูปที่ 11 พระขรัวผาน รูปที่ 12 พระอินทร์ (อุปัชฌาย์) รูปที่ 13 พระไทย รูปที่ 14 พระชรัวขรุ่ย รูปที่ 15 พระสังข์ รูปที่ 16 พระพาน (อุปัชฌาย์) รูปที่ 17 พระเหลือ พ.ศ. 2295 - 2320 รูปที่ 18 พระจันทร์ (อุปัชฌาย์) พ.ศ. 2320 - 2365 รูปที่ 19 พระรัวอิ่ม พ.ศ. 2365 - 2370 รูปที่ 20
ประวัติวัดจังหวัดเพชรบุรี 545 พระแก้ว (อุปัชฌาย์) พ.ศ. 2370 - 2416 รูปที่ 21 พระนาก (อุปัชฌาย์) พ.ศ. 2416 - 2456 รูปที่ 22 พระครูพุฒ (อุปัชฌาย์) พ.ศ. 2456- 2487 รูปที่ 23 พระครูวัชรศีลคุณ (เชื้อ วาดนิ่ม) พ.ศ. 2487 - 2530 รูปที่ 24 พระครูกิตติวัชราภรณ์ (มานพ ชูศรี) พ.ศ. 2530 - ปัจจุบัน การศึกษา มีโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2489 โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2542 ศูนย์การศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2508 ศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ในวัด เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2512 นอกจากนี้มี หอสมุด 1 ห้อง หน่วย อ.ป.ต. อาคารพิพิธภัณฑ์ภูมิปัญญาพื้นบ้าน