วัดเขาถ้ำพระ

วัดเขาถ้ำพระ ตั้งอยู่เลขที่ 1 บ้านเขาถ้ำ หมู่ที่ 9 ตำบลดอนทราย อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 4 ไร่ 3 งาน 77 ตารางวา มีที่ธรณีสงฆ์ จำนวน 1 แปลง เนื้อที่ 5 ไร่ 3 งาน 81 ตารางวา โฉนดที่ดิน เลขที่ 10195 อาคารเสนาสนะ ประกอบด้วย อุโบสถ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2524 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ได้บูรณะเมื่อ พ.ศ. 2544 ศาลาการเปรียญ กว้าง 11 เมตร ยาว 15 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2521 กุฏิสงฆ์ จำนวน 7 หลัง เป็นอาคารไม้ 5 หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้ 2 หลัง วิหาร กว้าง 12 เมตร ยาว 20 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2538 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก พร้อมทั้งเป็นกุฏิพระสงฆ์ ศาลาบำเพ็ญกุศล จำนวน 1 หลัง สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก ปูชนียวัตถุ มีพระประธานประจำอุโบสถ พระพุทธรูป จำนวน 42 องค์ ขึ้นทะเบียนโดยกรมศิลปากร สันนิษฐานว่าเป็นพระพุทธรูปสมัยทวาราวดี

วัดเขาถ้ำพระ ตั้งเมื่อ พ.ศ. 2522 เดิมชื่อสำนักสงฆ์เขาถ้ำพระ สร้างในสมัยใดไม่มีหลักฐาน ได้ขออนุญาต กรมการศาสนาตั้งเป็นวัดเขาถ้ำพระ ภายในถ้ำมีพระพุทธรูปเก่าแก่ ในปี พ.ศ. 2474 กรมศิลปากร ได้มาสำรวจ สันนิษฐานว่าเป็นพระพุทธรูปสมัยทวารวดี จึงได้ขออนุรักษ์ไว้เป็นสมบัติของชาติ จำนวน 42 องค์ สมัยนั้นไม่ มีพระสงฆ์จำพรรษาอยู่ ในปี พ.ศ. 2492 หลวงปู่สอน ฐานธมฺโม ได้เดินธุดงค์จากจังหวัดกาญจนบุรี ขณะนั้น ถาวรวัตถุในวัดทรุดโทรมลงมาก หลวงพ่อสอนได้สร้างมณฑปประดิษฐานพระพุทธรูป พร้อมทั้งเทพื้นปูนภายในถ้ำ และทำบันไดจากเชิงเขาขึ้นถ้ำ ท่านได้สร้างเจดีย์ 5 ยอดบนภูเขาเป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุใน พ.ศ. 2500 จน พ.ศ. 2511 หลวงพ่อสอนมรณภาพ พ.ศ. 2514 พระมหาบัณฑิต ซึ่งเป็นลูกศิษย์หลวงพ่อสอน ได้สร้างบันไดขึ้นถ้ำใหม่ พร้อมทั้งติดราวบันไดเป็นท่อส่งน้ำขึ้นไปด้วย พ.ศ. 2518 เจ้าคณะตำบลได้นิมนต์ พระครูสมุห์สวาสดิ์ ฉวีณโณ จากสำนักสงฆ์เขาอีล้านมาเป็นเจ้าอาวาส ท่านได้พัฒนาวัดเขาถ้ำพระให้เจริญขึ้น ตามลำดับ เช่น สร้างอุโบสถ ศาลาบำเพ็ญกุศล ต่อมาท่านได้อาพาร และได้แต่งตั้งพระวียศ เชมจิตโต เป็นเจ้าอาวาส ท่านได้บูรณะปฏิสังขรณ์ อุโบสถ สร้างกุฏิ และศาลาบำเพ็ญกุศล ได้รับพระราชทาน วิสุงคามลีมาเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2524 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตร การบริหาร และการปกครอง มีเจ้าอาวาส เท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ 1 พระครูอุปถัมภ์ศรีรักษ์ พ.ศ. 2522 - 2542 รูปที่ 2 พระวียศ เขมจิตโต พ.ศ. 2542 - ปัจจุบัน