วัดสัตตนารถปริวัตร

วัดสัตตนารถปริวัตร เป็นอารามหลวงชั้นโท ชนิดวรวิหาร ตั้งอยู่เลขที่ 1 ถนนวรเดช ตำบลหน้าเมือง อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 10 ไร่ 3 งาน 85 ตารางวา โฉนดที่ดิน เลขที่ 13224 อาณาเขต ทิศเหนือจดแม่น้ำแม่กลอง ทิศใต้จดถนนมนตรีสุริยวงศ์ ทิศตะวันออก จดซอย 1 ถนนมนตรีสุริยวงศ์ ทิศตะวันตกจดถนนสัตตนารถ มีที่ธรณีสงฆ์ จำนวน 38 แปลง เนื้อที่ 673 ไร่ 2 งาน โฉนดที่ดิน เลขที่ 12814 3738 6773 9426 8779 61 4998 5286 5007 3352 4708 7910 91714 2505 2947 8671 8672 10738 2126 1510 9447 773 836 2458 13298 15636 4273 7283 7352 331 12703 7563 7568 8507 8508 8700 14028 และ 15699 อาคารเสนาสนะ ประกอบด้วย อุโบสถ กว้าง 16 เมตร ยาว 24 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2452 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก กุฏิสงฆ์ จำนวน 16 หลัง เป็นอาคารไม้ 1 หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้ 3 หลัง และตึก 8 หลัง วิหาร กว้าง 12 เมตร ยาว 25 เมตร เป็นอาคารทรงไทย มุงกระเบื้อง สร้างเมื่อ พ.ศ. 2498 ศาลาอเนกประสงค์ กว้าง 15 เมตร ยาว 25 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2527 เป็นอาคารทรงไทย 2 ชั้น ศาลาบำเพ็ญกุศล จำนวน 4 หลัง สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก นอกจากนี้มี โรงเรียนพระปริยัติธรรม (อาคารทับทิม จั้นบุญมี) มณฑปพระหลวงพ่อโก และหอระมัง วัดสัตตนารถปริวัตร ตั้งเมื่อ พ.ศ. 2414 ได้สร้างขึ้นในสมัยเจ้าพระยาราชบุรี (กลั่น วงศาโรจน์) เป็นเจ้าเมืองราชบุรี ในสมัยระหว่างรัชกาลที่ 3 - 4 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ตั้งอยู่เชิงเขาสัตตนารถทิศตะวันออก เดิมชื่อว่า "วัดเขาสัตตนารถ" ครั้งถึงรัชกาลที่ 5 ทางรัฐบาลได้ดำเนินการสร้างพระราชวังขึ้นที่เขาสัตตนารถ (เขาวัง) ซึ่งมีวัดเขาสัตตนารถตั้งอยู่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ มีพระราชประสงค์จะให้มีการไถ่ถอนที่วัด คือ ทำผาติกรรมเพื่อให้พ้นจากที่ธรณีสงฆ์ สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ จึงได้ทำผาติกรรม วัดเขาสัตตนารถแล้วดำเนินการสร้างวัดทดแทนขึ้น ณ ที่แห่งใหม่ การสร้างวัดขึ้นมาใหม่นี้ได้เริ่มเมื่อปี พ.ศ. 2414 สถานที่สร้างวัดเป็นที่ตั้งวัดโพธิ์งามหรือวัดกลางบ้าน ซึ่งเป็นวัดร้างอยู่ริมฝั่งแม่น้ำแม่กลอง ไม่มีพระภิกษุอยู่ อาศัยชำรุดทรุดโทรมมาก

ครั้นสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ได้สร้างวัดขึ้นใหม่เสร็จเรียบร้อยแล้ว 402 ประวัติวัดจังหวัดราชบุรี ได้ขนานนามว่า "วัดสัตตนารถปริวัตร" แปลว่า "วัดที่เปลี่ยนไป หรือย้ายจากเขาสัตตนารถ" แล้วได้สถาปนา ให้เป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิดวรวิหาร ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นิมนต์พระเถระ จากวัดโสมนัสวิหาร กรุงเทพมหานคร มาเป็นเจ้าอาวาสพร้อมด้วยพระภิกษุติดตามอีก 5 รูป ได้รับพระราชทาน วิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2418 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 10 วา 3 ศอก ยาว 16 วา การบริหารและการปก ครอง มีเจ้าอาวาส เท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ 1 พระครูสีลคุณธราจารย์ (นิล) พ.ศ. 2414-2426 รูปที่ 2 พระสมุทรมุนี (หน่าย เชมโก) พ.ศ. 2426-2436 รูปที่ 3 พระพุทธวิริยากร (จิตร ฉนฺโน) พ.ศ. 2437-2457 รูปที่ 4 พระครูอุดมธีรคุณ (เพิ่ม) พ.ศ. 2457 - 2459 รูปที่ 5 พระธรรมเสนานี (เงิน นนโท) พ.ศ. 2459 - 2491 รูปที่ 6 พระราชนันทมุนี (ชื้น เขมิโย) พ.ศ. 2491 - 2509 รูปที่ 7 พระเทพสุเมธี (หยวก จตุตมโล) พ.ศ. 2509-2545 รูปที่ 8 พระเมธาจินัยรส (ประยูร จิตจิตฺโต) พ.ศ. 2545 - ปัจจุบัน การศึกษา มีโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2459 โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2470