วัดมหาสมณาราม
วัดมหาสมณาราม ตั้งอยู่เลขที่ 91 ถนนคีรีรัฐยา ตำบลคลองกระแซง อำเภอเมืองเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี สังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุต ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 16 ไร่ 60 ตารางวา อาณาเขต ทิศเหนือจดทางขึ้นพระนครคีรี ทิศใต้จดเขาวัง ทิศตะวันออกจดถนนคีรีรัฐยา ทิศตะวันตกจดเขตเขาวัง มีธรณีสงฆ์ จำนวน 9 แปลง เนื้อที่ 99 ไร่ 12 ตารางวา โฉนดที่ดินเลขที่ 8736, 8032, 4236, 4221, 2110, 7734, 314, 1969 และ 630 อาคารเสนาสนะ ประกอบด้วย อุโบสถ กว้าง 11.60 เมตร ยาว 24 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2386 - 2402 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ทรงไทย 2 ชั้น กุฏิสงฆ์ จำนวน 18 หลัง เป็นอาคารไม้ 2 หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้ 7 หลัง และตึก 9 หลัง วิหารกว้าง 8 เมตร ยาว 16 เมตร เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ทรงไทยจตุรมุข สร้างเมื่อ พ.ศ. 2402 ภายในเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูป นามว่า หลวงพ่อเขาวัง พระพุทธบาทจำลอง เตียงบรรทมของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เนื่องจากเคยเป็นที่ประทับสมัยที่ทรง บรรพชาเป็นสามเณร นอกจากนี้มี ศาลาอเนกประสงค์ กว้าง 10 เมตร ยาว 19.80 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2504 ปูชนียวัตถุ มีพระประธานประจำอุโบสถ ปางมารวิชัย และพระสาวก 2 รูป คือ พระโมคคัลลานะ และพระสารีบุตร
วัดมหาสมณาราม ตั้งเมื่อ พ.ศ. 2386 และจัดเป็นวัดเก่าแก่ที่มีคุณค่าทางโบราณคดี และเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากภายในอุโบสถจะมีภาพจิตรกรรมฝาผนังที่ให้ความรู้เรื่องชีวิตและประเพณีของไทยตั้งแต่เกิดจนกระทั่งตาย อาทิ วัฒนธรรมการแต่งกาย ประเพณีการเกิด โกนจุก บวชเรียน การสมรสครองเรือน นอกจากนี้ยังมีภาพจารึกแสวงบุญที่พระพุทธบาท
ภาพเจดีย์สำคัญ ภาพพระพุทธโกษาจารย์แปลคัมภีร์ในประเทศลังกา ซึ่งเป็นภาพฝีมือช่างเขียน คือ ขรัวอินโข่ง ร่วมกับช่างเขียนชาวเพชรบุรีอีกหลายท่าน ซึ่งได้เขียนไว้อย่างวิจิตร ปราณีตและถือเป็นศิลปะวัตถุที่ล้ำค่า เชิดหน้าชูตาของชาวเพชรบุรีด้วย ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2403 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 11.60 เมตร ยาว 24 เมตร การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาส เท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ 1 พระเสือ รูปที่ 2 พระมหาสมณวงษ์ (เอม) รูปที่ 3 พระมหาสมณวงษ์ (แท่น) รูปที่ 4 พระครูสมณวงษ์ (เล็ก) รูปที่ 5 พระเทพสิทธาจารย์ (ทอง) รูปที่ 6 พระกิตติสารกวี (จุธา) การศึกษา มีโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม และแผนกบาลี