วัดบ้านถ้ำ
วัดบ้านถ้ำ ตั้งอยู่เลขที่ ๗๒ บ้านถ้ำ หมู่ที่ ๑ ตำบลเขาน้อย อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ ๓๕ ไร่ ๑ งาน ๓๖ ตารางวา อาณาเขต ทิศเหนือ จดแม่น้ำแม่กลอง ทิศใต้ จดภูเขาบ้านถ้ำ ทิศตะวันออกและทิศตะวันตก จดที่เอกชน อาคารเสนาสนะ ประกอบด้วย อุโบสถ กว้าง ๑๕ เมตร ยาว ๒๓.๕๐ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๒ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ศาลาการเปรียญ กว้าง ๑๔.๕๐ เมตร ยาว ๓๐ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๘ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก กุฏิสงฆ์ จำนวน ๔ หลัง เป็นอาคารไม้ ๓ หลัง และตึก ๑ หลัง ศาลาอเนกประสงค์ กว้าง ๑๕ เมตร ยาว ๒๘ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๔ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ๓ ชั้น ศาลาบำเพ็ญกุศล จำนวน ๑ หลัง สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก นอกจากนี้มีอาคารเสนาสนะต่างๆ ดังนี้ คือ พิพิธภัณฑ์ ๑ หลัง วิหารและอุโบสถเก่า และศาลาพักร้อน ๑ หลัง ปูชนียวัตถุมี พระประธานประจำอุโบสถ พระพุทธชินราช (จำลอง) สูง ๑๑ ศอก หน้าตักกว้าง ๘ ศอกเศษ ประดิษฐานอยู่ในถ้ำ เป็นพระพุทธรูปศักดิสิทธิ์ เป็นพระพุทธรูปปูนปั้นลงรักปิดทอง อุโบสถและวิหารเก่า มีพระพุทธรูปศิลาหินทราย ศิลปะสมัยอยุธยาทรงเครื่อง ๑ องค์ และพระพุทธรูปหล่อด้วยหินทรายอีกหลายองค์
วัดบ้านถ้ำ ตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๓๒๕ สันนิษฐานว่าสร้างวัดในสมัยสุโขทัย และอยุธยาติดต่อกัน เพราะพระพุทธรูปประธานในถ้ำ และใบพัทธสีมาอุโบสถหลังเก่าเป็นสมัยสุโขทัย ส่วนพระพุทธรูปหล่อด้วยหินทรายในถ้ำเป็นสมัยอยุธยาและอู่ทอง การสร้างวัดได้เล่ากันมาว่า มีเศรษฐีคนหนึ่งมาเห็นถ้ำที่หมู่บ้าน ดูสวยงามดีจึงนิมนต์หลวงพ่อทองมาเป็นเจ้าอาวาส และ
สร้างพระพุทธรูปพระพุทธชินราช (จำลอง) ไว้ในถ้ำไว้สักการะบูชา ต่อมาได้ทำการสร้างวัดที่เชิงเขาปากถ้ำ และตั้งชื่อว่า วัดบ้านถ้ำ มาจนถึงทุกวันนี้ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๖ การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือรูปที่ ๑ พระทอง รูปที่ ๒ พระรอด รูปที่ ๓ พระสาด รูปที่ ๔ พระเบี้ยว รูปที่ ๕ พระนิล รูปที่ ๖ พระยุ่น รูปที่ ๗ พระนิ่ม รูปที่ ๘ พระแฉ่ง รูปที่ ๙ พระสาย รูปที่ ๑๐ พระบ้วน รูปที่ ๑๑ พระครูกาญจโนภาส (อุ่น ป.ธ.๔) พ.ศ. ๒๔๙๒-๒๕๑๗ รูปที่ ๑๒ พระบุญ พ.ศ. ๒๕๑๗-๒๕๑๘ รูปที่ ๑๓ พระอารีย์ พ.ศ. ๒๕๑๘-๒๕๒๑ รูปที่ ๑๔ พระปราโมทย์ ปโมทิโต พ.ศ. ๒๕๒๑-ปัจจุบัน การศึกษา มีโรงเรียนพระปริษัติธรรมแผนกธรรม เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๑